Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 8
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् / ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्
Transliteration
sa gatvā parvatavaraṃ nānādrumalatāsthitam / dadarśa vipulaiḥ śṛṅgairullikhantamivāṃbaram
Translation
ସେ ନାନା ଦ୍ରୁମ-ଲତାରେ ଭରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ବିଶାଳ ଶୃଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଖୋଚୁଥିବା ପରି ଦେଖିଲା।
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातु: गम् (गमन) — having gone
पर्वत-वरम्the best mountain
पर्वत-वरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पर्वतानां वरः) — ‘best of mountains’
नाना-द्रुम-लता-स्थितम्abounding in diverse trees and creepers
नाना-द्रुम-लता-स्थितम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + द्रुम (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + स्थित (√स्था, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समास: (नानाविधैः द्रुमैः लताभिः च) स्थितम् — ‘covered/occupied with various trees and creepers’; स्थित = क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Kriyā/Finite verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विपुलैःwith huge
विपुलैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषण (शृङ्गैः)
शृङ्गैःpeaks
शृङ्गैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
उल्लिखन्तम्as if scraping
उल्लिखन्तम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeVerb
Rootउद्-√लिख् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘scratching/engraving upward’
इवas if/like
इव:
उपमान (Upamā marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय (comparative particle)
अम्बरम्the sky
अम्बरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन