Shloka 47
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
पठ्यमानाखिलस्मार्त्तं श्रौतार्थप्रविचारणम् / प्रारब्धपितृदेवेज्यं सर्वभूतमनोहरम्
Transliteration
paṭhyamānākhilasmārttaṃ śrautārthapravicāraṇam / prārabdhapitṛdevejyaṃ sarvabhūtamanoharam
Translation
ସମସ୍ତ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ ବିଧିର ପାଠ ହେଉଥିଲା, ଶ୍ରୌତ ଅର୍ଥର ପ୍ରବିଚାର ଚାଲୁଥିଲା; ପିତୃ ଓ ଦେବପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇ—ସେ ସବୁ ଭୂତଙ୍କୁ ମନୋହର ଲାଗୁଥିଲା।
Word by Word
पठ्यमान-अखिल-स्मार्तम्all Smārta (texts/rites) being recited
पठ्यमान-अखिल-स्मार्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपठ्यमान (कृदन्त; √पठ्) + अखिल (प्रातिपदिक) + स्मार्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (‘all smārta texts being recited’)
श्रौत-अर्थ-प्रविचारणम्inquiry into the meaning of Śrauta (ritual) matters
श्रौत-अर्थ-प्रविचारणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रौत (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + प्रविचारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘investigation/discussion of śrauta meanings’)
प्रारब्ध-पितृ-देव-इज्यम्worship of ancestors and gods already begun
प्रारब्ध-पितृ-देव-इज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रारब्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक) + पितृ (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + इज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘worship/offerings to ancestors and gods that has begun’)
सर्व-भूत-मनोहरम्delightful to all beings
सर्व-भूत-मनोहरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; विशेषणम् (‘charming to all beings’)