Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्

अधीयते पुराणं वै धर्मशास्त्रमथापि च / त्रिणाचिकेतः पञ्चाग्निः स सौपर्णः षडङ्गवित्

adhīyate purāṇaṃ vai dharmaśāstramathāpi ca / triṇāciketaḥ pañcāgniḥ sa sauparṇaḥ ṣaḍaṅgavit

ଯେ ପୁରାଣ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ; ଯେ ତ୍ରିଣାଚିକେତ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି, ସୌପର୍ଣ ଓ ଷଡ଼ଙ୍ଗବିଦ୍।

adhīyatestudies/recites
adhīyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootadhi-ī (धातु; √ī ‘to go/learn’ with उपसर्ग अधि; ‘to study/recite’)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
purāṇamthe Purāṇa
purāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormParticle (निपात); emphasis/assertion (खलु/एव-अर्थे)
dharma-śāstramthe Dharmaśāstra
dharma-śāstram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + śāstra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (dharmasya śāstra = treatise on dharma)
athathen/also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle (निपात); sequence (अनन्तरार्थक)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात); inclusion (समुच्चय/अपि-अर्थे)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयार्थक अव्यय)
triṇāciketaḥperformer of the three Nāciketa rites
triṇāciketaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + nāciketa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); समासः—द्विगुः (tri-nāciketa = one who has performed the three Nāciketa fires/rites)
pañcāgniḥone associated with the five fires
pañcāgniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या-प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); समासः—द्विगुः (pañca-agni = one with/knowing the five fires; pañcāgni-vidyā)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); demonstrative pronoun
sauparṇaḥone connected with Suparṇa (Garuḍa) / Sauparṇa
sauparṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuparṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); patronymic/derivative (तद्धित) meaning ‘connected with Suparṇa/Garuḍa’
ṣaḍaṅga-vitknower of the six limbs (Vedāṅgas)
ṣaḍaṅga-vit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक) + vid (प्रातिपदिक; ‘knower’)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (ṣaḍ-aṅgāni veda-śākhāṅgāni yasya jñātā = knower of the six auxiliaries)