Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Aṣṭakā-Śrāddha Vidhi and Dāna-Praśaṃsā
Observances in the Dark Fortnight and Praise of Giving
Devanagari script
श्राद्धं नवम्यां कर्त्तव्यमैश्वर्यं स्त्रीश्च काङ्क्षता / कुर्वन्दशम्यां तु नरो ब्राह्मीं श्रियमवाप्नुयात्
Transliteration
śrāddhaṃ navamyāṃ karttavyamaiśvaryaṃ strīśca kāṅkṣatā / kurvandaśamyāṃ tu naro brāhmīṃ śriyamavāpnuyāt
Translation
ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ-ସୌଭାଗ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକ ନବମୀରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶମୀରେ କରୁଥିବା ନର ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶ୍ରୀ ପାଏ।
Word by Word
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (Karma/Object of implied action)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; वाक्ये विधेय (that which is to be done)
नवम्याम्on the ninth (tithi)
नवम्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootनवमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; काल/अवसर-निर्देश
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
विधेय (Predicate necessity)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि—‘to be done/should be done’
ऐश्वर्यम्sovereignty/wealth
ऐश्वर्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इच्छित-वस्तु (desired object)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (as object of desire)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक (conjunction)
काङ्क्षताby one who desires
काङ्क्षता:
कर्ता (Karta/Agent in instrumental)
TypeVerb
Rootकाङ्क्ष् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन, पुल्लिङ्ग; ‘काङ्क्षता’ = by one desiring
कुर्वन्doing/performing
कुर्वन्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि
दशम्याम्on the tenth (tithi)
दशम्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootदशमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; काल/अवसर-निर्देश
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
नरःa man
नरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्राह्मीम्Brahmā-related/divine
ब्राह्मीम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootब्राह्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of śriyam)
श्रियम्prosperity
श्रियम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्नुयात्would attain
अवाप्नुयात्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन