Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 62
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
अन्तर्जानूपविष्टेन तद्वदाचमनं भवेत् / मुण्डाञ्जटिलकाषायाञ्श्राद्धकर्मणि वर्जयेत्
Transliteration
antarjānūpaviṣṭena tadvadācamanaṃ bhavet / muṇḍāñjaṭilakāṣāyāñśrāddhakarmaṇi varjayet
Translation
ଜାନୁମଧ୍ୟରେ ବସି ସେହିପରି ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମରେ ମୁଣ୍ଡିତ, ଜଟାଧାରୀ ଓ କାଷାୟବସ୍ତ୍ରଧାରୀ (ସନ୍ନ୍ୟାସ-ଚିହ୍ନ) କୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
Word by Word
अन्तर्जानु-उपविष्टेनby (one) seated with knees drawn in
अन्तर्जानु-उपविष्टेन:
करण (Instrument/Agentive instrument)
TypeAdjective
Rootअन्तर् (अव्यय/उपसर्गभाव) + जानु (प्रातिपदिक) + उपविष्ट (कृदन्त; √विश् धातु, उप-उपसर्ग)
Formतत्पुरुष-समासः (अन्तर्जानु = जान्वन्तर; उपविष्टेन = क्त-प्रत्ययान्त), पुं/नपुंसक-सम्भव, तृतीया, एकवचन; English: instrumental singular, 'by one seated with knees drawn in'
तद्वत्in the same way
तद्वत्:
प्रकार (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formअव्यय, तुलनार्थक (in that same manner)
आचमनम्sipping (ritual ācamana)
आचमनम्:
कर्ता/विषय (Topic/Predicate noun)
TypeNoun
Rootआचमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; English: neuter nom/acc sg
भवेत्should be/should be done
भवेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; English: optative, 3rd person singular
मुण्डान्shaven-headed (persons)
मुण्डान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; English: masculine accusative plural
जटिल-काषायान्matted-haired and ochre-robed (persons)
जटिल-काषायान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजटिल (प्रातिपदिक) + काषाय (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वः (जटिलाः च काषायाः च), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; English: masculine accusative plural
श्राद्ध-कर्मणिin the śrāddha rite
श्राद्ध-कर्मणि:
अधिकरण (Location/Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (षष्ठी: श्राद्धस्य कर्म), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; English: neuter locative singular
वर्जयेत्should avoid/exclude
वर्जयेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृज्/वर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; English: optative, 3rd person singular