Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 35
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
वानप्रस्थाय कुर्वाणः पूजामात्रेण तुष्यते / गृहस्थं भोजयेद्यस्तु विश्वेदेवास्तु पूजिताः
Transliteration
vānaprasthāya kurvāṇaḥ pūjāmātreṇa tuṣyate / gṛhasthaṃ bhojayedyastu viśvedevāstu pūjitāḥ
Translation
ବାନପ୍ରସ୍ଥଙ୍କୁ କେବଳ ପୂଜା କଲେ ସେ ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ, ତାହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
Word by Word
वानप्रस्थायto a vānaprastha
वानप्रस्थाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवानप्रस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; वानप्रस्थ-आश्रमस्थ (forest-dweller)
कुर्वाणः(one) performing
कुर्वाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्), परस्मैपदीय-प्रयोग, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘doing/performing’
पूजामात्रेणby mere worship
पूजामात्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपूजा-मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘only worship’ (mere act of honoring)
तुष्यतेis satisfied
तुष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट् (present/वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
गृहस्थम्a householder
गृहस्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच् (causative)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थक (but/indeed)
विश्वेदेवाःthe Viśvedevas
विश्वेदेवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वे-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘all’ + ‘gods’ = Viśvedevas (a group of deities)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषणार्थक
पूजिताःare worshipped
पूजिताः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मणि-भाव (past passive participle: ‘honored’)