Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 94
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
अद्भिरव्यक्तके शौचमेतच्चैतेषु कृत्स्नशः / कण्ठं शिरो वा आवृत्य रथ्यापणगतो ऽपि वा
Transliteration
adbhiravyaktake śaucametaccaiteṣu kṛtsnaśaḥ / kaṇṭhaṃ śiro vā āvṛtya rathyāpaṇagato 'pi vā
Translation
ଏହି ସମସ୍ତରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲେ ଜଳଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୌଚ ହୁଏ। କଣ୍ଠ କିମ୍ବା ଶିର ଢାକି ରାସ୍ତା ବା ବଜାରକୁ ଗଲେ ମଧ୍ୟ।
Word by Word
अद्भिःwith water
अद्भिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
अव्यक्तकेin an unclear/indeterminate case
अव्यक्तके:
अधिकरण (Locative)
TypeAdjective
Rootअव्यक्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; Locative singular; ‘in an indistinct/uncertain case’
शौचम्purification
शौचम्:
कर्ता (Subject/topic)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here Nominative singular (topic)
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative used adjectivally
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एतेषुin these (cases)
एतेषु:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी विभक्ति, बहुवचन; Locative plural; ‘in these (cases)’
कृत्स्नशःentirely/wholly
कृत्स्नशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्नशः (अव्यय)
Formपरिमाण/समग्रतावाचक अव्यय (adverb: wholly)
कण्ठम्the throat/neck
कण्ठम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
शिरःthe head
शिरः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
आवृत्यhaving covered
आवृत्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootआ + वृत् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having covered’
रथ्याstreet
रथ्या:
समासाङ्ग (Compound member)
TypeNoun
Rootरथ्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (as first member in compound), एकवचन; ‘street/road’ (compound member)
आपणmarket
आपण:
समासाङ्ग (Compound member)
TypeNoun
Rootआपण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (as compound member), एकवचन; ‘market/shop’ (compound member)
गतःgone (to)
गतः:
कर्ता (Subject complement)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘gone’
अपिeven/also
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपवाद/समुच्चयार्थक अव्यय (also/even)
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)