Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 35
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
शंयुरुवाच नग्नादीन्भगवन्सम्यगाचक्ष्व परिपृच्छतः / बृहस्पतिरुवाच सर्वेषामेव भूतानां त्रयीसंवरणं स्मृतम्
Transliteration
śaṃyuruvāca nagnādīnbhagavansamyagācakṣva paripṛcchataḥ / bṛhaspatiruvāca sarveṣāmeva bhūtānāṃ trayīsaṃvaraṇaṃ smṛtam
Translation
ଶଂୟୁ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍, ନଗ୍ନାଦିଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମ୍ୟକ୍ କହନ୍ତୁ; ମୁଁ ପଚାରୁଛି। ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦତ୍ରୟୀ ହିଁ ଆବରଣ (ରକ୍ଷା) ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
Word by Word
शंयुःŚaṃyu
शंयुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशंयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
नग्नादीन्the naked ones and others
नग्नादीन्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनग्न + आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; ‘नग्न-आदि’ = “naked etc.”
भगवन्O venerable one
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सम्यक्properly, correctly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
आचक्ष्वtell, explain
आचक्ष्व:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; उपसर्ग: आ-
परिपृच्छतः(of) the two who ask / while two ask
परिपृच्छतः:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootपरि-प्रच्छ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; ‘परिपृच्छ्’ = ask in detail
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (contextual), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
एवindeed, just
एव:
Nipata (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
त्रयीसंवरणम्the threefold covering (of the Vedic triad)
त्रयीसंवरणम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रयी + संवरण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘त्रयी’ (threefold/Vedic triad) + ‘संवरण’ (covering)
स्मृतम्is remembered/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)