Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 104
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
जिह्वया चैव संस्वृश्य देतासक्तं तथैव च / सशब्दमेगुलीभिर्वा पतितं वा विलोकयन्
Transliteration
jihvayā caiva saṃsvṛśya detāsaktaṃ tathaiva ca / saśabdamegulībhirvā patitaṃ vā vilokayan
Translation
ଜିହ୍ୱାଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ବୀର୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ହେବା, ଆଙ୍ଗୁଳିଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ କରି ଅଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ, କିମ୍ବା ପତିତକୁ ଦେଖି ରହିବା—ଏସବୁରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ବିଧିତ।
Word by Word
जिह्वयाwith the tongue
जिह्वया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संस्पृश्यhaving touched
संस्पृश्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्पृश् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund) अव्ययकृदन्त; having touched
देतासक्तम्stuck to the teeth
देतासक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदेत + आसक्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (देत-आसक्त = ‘stuck to the teeth’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (qualifying an implied object)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सशब्दम्with a sound/noisily
सशब्दम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootस + शब्द (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/सह-समास (शब्देन सह); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; used adverbially ‘with a sound’
अङ्गुलीभिःwith fingers
अङ्गुलीभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअङ्गुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
वाor
वा:
Sambandha (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
पतितम्fallen (down)
पतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपतित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; ‘fallen’ (qualifier)
वाor
वा:
Sambandha (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
विलोकयन्looking/observing
विलोकयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमानकृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘while looking’