Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 102
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
उच्छिष्टस्य च संभाषादशित्वा प्रयतस्य वा / संदेहेषु च सर्वेषु शिखां मुक्त्वा तथैव च
Transliteration
ucchiṣṭasya ca saṃbhāṣādaśitvā prayatasya vā / saṃdeheṣu ca sarveṣu śikhāṃ muktvā tathaiva ca
Translation
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଲୋକ ସହ କଥାହେବା, କିମ୍ବା ପ୍ରୟତ (ନିୟମଶୁଦ୍ଧ) ବ୍ୟକ୍ତି ଭୋଜନ କରିସାରିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସନ୍ଦେହରେ—ଶିଖା ଖୋଲିଦେଲେ ମଧ୍ୟ—ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ।
Word by Word
उच्छिष्टस्यof one who has leftovers/impure (person)
उच्छिष्टस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
संभाषात्from conversation/speaking
संभाषात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootसंभाषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; Ablative singular
अशित्वाhaving eaten
अशित्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); having eaten
प्रयतस्यof a purified/restrained (person)
प्रयतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular; ‘restrained/pure’ (qualifier)
वाor
वा:
Sambandha (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
संदेहेषुin doubts/uncertainties
संदेहेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; Locative plural
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; Locative plural; ‘all’ (qualifier)
शिखाम्the topknot/tuft of hair
शिखाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
मुक्त्वाhaving let loose/abandoned
मुक्त्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); having released/letting go
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय