Shloka 67
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
उक्तमेवाक्षयं श्राद्धं धर्मराजनिषेवितम् / श्राद्धं दत्तममावास्यां विधिना च यथाक्रमम्
Transliteration
uktamevākṣayaṃ śrāddhaṃ dharmarājaniṣevitam / śrāddhaṃ dattamamāvāsyāṃ vidhinā ca yathākramam
Translation
ଧର୍ମରାଜ ନିଷେବିତ ଯେଉଁଟି, ସେଇ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି—ଅମାବାସ୍ୟାରେ ବିଧି ଓ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ।
Word by Word
उक्तम्said, stated
उक्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वच्)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; श्राद्धम् इति विशेषणम् (as said)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (only/indeed)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying श्राद्धम्)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karta/Viṣaya (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मराजनिषेवितम्practiced by Dharmarāja
धर्मराजनिषेवितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्मराज + निषेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सेव्)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मराजेन निषेवितम् = practiced/served by Dharmarāja); भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying श्राद्धम्)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (context: object of ‘दत्तम्’ as given)
दत्तम्given, offered
दत्तम्:
Kriyā-bhāva (क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘श्राद्धम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम् (given/offered)
अमावास्यायाम्on the new-moon day
अमावास्यायाम्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विधिनाby the prescribed method
विधिना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
यथाक्रमम्in due order
यथाक्रमम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (यथा क्रमः = according to order); अव्यय (adverb)