Shloka 25
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
पूजनं चैव विप्रणां पूर्वमेवेह नित्यशः / तद्धिधर्मार्थकुशलो नेत्युवाच बृहस्मतिः
Transliteration
pūjanaṃ caiva vipraṇāṃ pūrvameveha nityaśaḥ / taddhidharmārthakuśalo netyuvāca bṛhasmatiḥ
Translation
ଏଠାରେ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମାର୍ଥରେ କୁଶଳ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—‘ନୁହେଁ, ଏମିତି ନୁହେଁ’।
Word by Word
पूजनम्worship
पूजनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपूजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd; Nominative/Accusative), एकवचन; वाक्ये कर्मरूपेण (to be done)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis/only)
विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
पूर्वम्first
पूर्वम्:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (adverb: first)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्गवाचक-अव्यय (here/in this rite)
नित्यशःalways
नित्यशः:
Adhikarana (अधिकरण/manner)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक-अव्यय (always/regularly)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अन्वयः—‘तत्’ (that proposal/practice)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (indeed)
धर्म-अर्थ-कुशलःskilled in dharma and artha
धर्म-अर्थ-कुशलः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootधर्म + अर्थ + कुशल (प्रातिपदिक; धर्म + अर्थ + कुशल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (धर्मे च अर्थे च कुशलः)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन