Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 40
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
वर्षत्य जस्रं पर्जन्यो वेणुपात्रेषु कुर्वतः / एतेष्वेव सुपात्रेषु भोजनाग्रमशेषतः
Transliteration
varṣatya jasraṃ parjanyo veṇupātreṣu kurvataḥ / eteṣveva supātreṣu bhojanāgramaśeṣataḥ
Translation
ଯେ ବାଁଶ ପାତ୍ରରେ ଅନ୍ନ-ନୈବେଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ, ତାହା ପାଇଁ ପର୍ଜନ୍ୟ ଅବିରତ ବର୍ଷା କରନ୍ତି; ଏହି ସୁପାତ୍ରରେ ଭୋଜନର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅର୍ପଣ ହେଉ।
Word by Word
वर्षतिrains
वर्षति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘he rains’
अजस्रम्unceasingly
अजस्रम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअजस्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयोगः; adverbial accusative (continuously)
पर्जन्यःthe rain-cloud (Parjanya)
पर्जन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
वेणु-पात्रेषुin bamboo vessels
वेणु-पात्रेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेणु (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; Locative plural; षष्ठी-तत्पुरुष (bamboo-vessels)
कुर्वतःof the one who is making/doing
कुर्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), परस्मैपदी; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular ‘of (one) doing/making’
एतेषुin these
एतेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; Locative plural
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
सु-पात्रेषुin good/fit vessels
सु-पात्रेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; Locative plural; कर्मधारय (good/fit vessels)
भोजन-अग्रम्the first portion of food
भोजन-अग्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; Nom/Acc singular; षष्ठी-तत्पुरुष (foremost part of food / first portion)
अशेषतःcompletely
अशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; adverb (entirely, without remainder)