Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 100
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
अप्रबुद्धे समिद्धे वा जुहुयाद्यो हुताशने / यजमानो भवे दन्धः सो ऽमुत्रेति हि नः श्रुतम्
Transliteration
aprabuddhe samiddhe vā juhuyādyo hutāśane / yajamāno bhave dandhaḥ so 'mutreti hi naḥ śrutam
Translation
ଅପ୍ରବୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା କେବଳ ସମିଦ୍ଧ ହୁତାଶନରେ ଯେ ଆହୁତି ଦିଏ, ସେ ଯଜମାନ ଦୈନ୍ୟ ଓ ମୂଢତା ପାଏ; ପରଲୋକରେ ତାହାର ପତନ ହୁଏ—ଏହିପରି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
Word by Word
अप्रबुद्धेwhen (the fire is) not awakened/fully kindled
अप्रबुद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रबुद्ध (कृदन्त; प्र+बुध् धातु)
Formप्र+बुध् (बोधने) क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणविशेषण
समिद्धेwhen (it is) kindled
समिद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसमिद्ध (कृदन्त; सम्+इध् धातु)
Formसम्+इध् (दीप्तौ) क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणविशेषण
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/option)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
जुहुयात्should offer (oblation)
जुहुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ्? (optative) विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: हु (होमे)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
हुताशनेin the fire
हुताशने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहुत-आशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण; अग्निवाचक (fire)
यजमानःthe sacrificer
यजमानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: भू (सत्तायाम्)
दन्धःconfused/dull-witted
दन्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अन्वादेश (anaphoric pronoun)
अमुत्रthere (in the next world)
अमुत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअमुत्र (अव्यय)
Formदेश/परलोकवाचक अव्यय (adverb: there, in the other world)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotation)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुबोधक अव्यय (emphatic/causal particle)
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive: of us)
श्रुतम्(it is) heard/known
श्रुतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formश्रु (श्रवणे) क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (it is heard)