Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 101
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः / दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्
Transliteration
sarveṣāṃ rājataiḥ pātrairapi vā rajatānvitaiḥ / dattaṃ svadhāṃ purodhāya śrāddhaṃ prīṇāti vai pitṝn
Translation
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ରରେ କିମ୍ବା ରୌପ୍ୟଯୁକ୍ତ ପାତ୍ରରେ, ‘ସ୍ୱଧା’କୁ ପୂର୍ବେ ରଖି ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚୟ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୀତ କରେ।
Word by Word
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन
राजतैःsilver (made of silver)
राजतैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootराजत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (agreeing with पात्रैः), तृतीया (Instrumental), बहुवचन; विशेषण
पात्रैःwith vessels/containers
पात्रैः:
करण (Karaṇa/Instrumental means)
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)
वाor
वा:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक (disjunctive particle: or)
रजत-अन्वितैःadorned with silver
रजत-अन्वितैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरजत (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental), बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुष/उपपद: ‘रजतेन अन्वित’ (endowed with silver)
दत्तम्given/offered
दत्तम्:
कर्म (Karma/Object; predicative)
TypeVerb
Root√दा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय past passive participle)
Formकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सामर्थ्य (given/offered)
स्वधाम्svadhā (ancestral oblation/formula)
स्वधाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
पुरोधायhaving placed first/preceded by
पुरोधाय:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ) + √धा (धातु) → पुरोधाय (क्त्वा-प्रत्यय absolutive)
Formअव्ययकृदन्त (gerund/क्त्वान्त), ‘having placed in front/preceded by’
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रीणातिpleases/satisfies
प्रीणाति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन