Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Rantideva’s Supreme Charity and the Hastī Lineage

Hastināpura and Pañcāla Origins

सुपार्श्वात् सुमतिस्तस्य पुत्र: सन्नतिमांस्तत: । कृती हिरण्यनाभाद् यो योगं प्राप्य जगौ स्म षट् ॥ २८ ॥ संहिता: प्राच्यसाम्नां वै नीपो ह्युद्ग्रायुधस्तत: । तस्य क्षेम्य: सुवीरोऽथ सुवीरस्य रिपुञ्जय: ॥ २९ ॥

supārśvāt sumatis tasya putraḥ sannatimāṁs tataḥ kṛtī hiraṇyanābhād yo yogaṁ prāpya jagau sma ṣaṭ

ସୁପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସୁମତି ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲେ; ସୁମତିରୁ ସନ୍ନତିମାନ, ଏବଂ ସନ୍ନତିମାନରୁ କୃତୀ ଜନ୍ମିଲେ। କୃତୀ ହିରଣ୍ୟନାଭ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ପାଇ ସାମବେଦର ପ୍ରାଚ୍ୟସାମର ଛଅ ସଂହିତା ଉପଦେଶ କଲେ। କୃତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ନୀପ; ନୀପଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉଦ୍ଗ୍ରାୟୁଧ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷେମ୍ୟ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁବୀର; ଏବଂ ସୁବୀରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରିପୁଞ୍ଜୟ।

सुपार्श्वात्from Supārśva
सुपार्श्वात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसुपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; समासः सु+पार्श्व (कर्मधारय)
सुमतिःSumati
सुमतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; समासः सु+मति (कर्मधारय)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सन्नतिमान्endowed with humility
सन्नतिमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसन्नतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः सन्/सम् + नति (तत्पुरुष) + मत्
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः (adverb/क्रियाविशेषण)
कृतीKṛtī (a person named)
कृती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृतिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिरण्यनाभात्from Hiraṇyanābha
हिरण्यनाभात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootहिरण्यनाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; समासः हिरण्य + नाभ (षष्ठी/तत्पुरुष)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
योगम्yoga
योगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः आप् (to obtain) उपसर्गः प्र-; अर्थः ‘having attained’
जगौsang/recited
जगौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः गै (to sing)
स्मindeed/it is said
स्म:
Kriya-vishesaka (क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — भूतार्थ/स्मरणार्थक, कथन-प्रबलक
षट्six
षट्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootषष् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोगः; ‘six (items)’
S
Supārśva
S
Sumati
S
Sannatimān
H
Hiraṇyanābha
K
Kṛtī

FAQs

Kṛtī is described as a descendant in the Bharata dynasty who attained success in yoga and then composed/recited a set of six yoga teachings.

This verse highlights that yoga can be perfected (yogaṁ prāpya), and that realized souls may transmit structured teachings for others’ benefit.

Treat spiritual practice as a disciplined path: pursue steady sādhanā, and then share what you genuinely realize in a clear, structured way to help others.