Bondage and Liberation Under Māyā; Two Birds Analogy; Marks of the Saintly Devotee
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
śrī-bhagavān uvāca kṛpālur akṛta-drohas titikṣuḥ sarva-dehinām satya-sāro ’navadyātmā samaḥ sarvopakārakaḥ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ଉଦ୍ଧବ! ସାଧୁ ପୁରୁଷ କୃପାଳୁ, କାହାକୁ ଦ୍ରୋହ କରେନାହିଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ପ୍ରତି ସହିଷ୍ଣୁ। ସତ୍ୟ ହିଁ ତାଙ୍କର ସାର; ସେ ନିର୍ଦୋଷ ଆତ୍ମା, ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ସମ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାରରେ ନିବେଦିତ। କାମନା ତାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆଘାତ କରେନାହିଁ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦମୀ, ମୃଦୁ, ଶୁଚି ଓ ଅକିଞ୍ଚନ। ସେ ଲୋକିକ ବ୍ୟର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉଦ୍ୟମୀ ନୁହେଁ; ମିତାହାରୀ, ଶାନ୍ତ, ସ୍ଥିର ଏବଂ ମୋତେ ଏକମାତ୍ର ଶରଣ ମାନୁଥିବା ମୁନି। ସେ ଅପ୍ରମତ୍ତ, ଗମ୍ଭୀର, ଧୃତିମାନ ଏବଂ ଭୁଖ, ପିଆସ, ଶୋକ, ମୋହ, ଜରା, ମୃତ୍ୟୁ—ଏହି ଛଅ ବିକାରକୁ ଜୟ କରିଛି। ସେ ମାନ ଚାହେନାହିଁ, ଅନ୍ୟକୁ ମାନ ଦିଏ; କଲ୍ୟାଣକାରୀ, ମୈତ୍ରୀଶୀଳ, କାରୁଣିକ ଓ କବିସ୍ୱଭାବ। ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଗୁଣ-ଦୋଷକୁ ଜାଣି, ମୋ ପଦପଦ୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣ ନେଇ, ଶେଷରେ ସାଧାରଣ ବୈଦିକ ଧର୍ମକର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ଯେ କେବଳ ମୋତେ ଭଜେ—ସେଇ ସତ୍ତମ।
Verses 29-31 describe twenty-eight qualities of a saintly person, and verse 32 explains the highest perfection of life. According to Śrīla Bhaktisiddhānta Sarasvatī Ṭhākura, the seventeenth quality ( mat-śaraṇa, or taking complete shelter of Lord Kṛṣṇa) is the most important, and the other twenty-seven qualities automatically appear in one who has become a pure devotee of the Lord. As stated in Śrīmad-Bhāgavatam (5.18.12) , yasyāsti bhaktir bhagavaty akiñcanā sarvair guṇais tatra samāsate surāḥ. The twenty-eight saintly qualities may be described as follows.