Adhyaya 21

Verse 1

श्रीशुक उवाच सत्यं समीक्ष्याब्जभवो नखेन्दुभि- र्हतस्वधामद्युतिरावृतोऽभ्यगात् । मरीचिमिश्रा ऋषयो बृहद्‌व्रता: सनन्दनाद्या नरदेव योगिन: ॥ १ ॥

ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ସତ୍ୟକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ବାମନଦେବଙ୍କ ନଖଚନ୍ଦ୍ରର ଦୀପ୍ତିରେ ନିଜ ଧାମର ଜ୍ୟୋତି ମ୍ଲାନ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ମରୀଚି ଆଦି ଋଷି ଓ ସନନ୍ଦନାଦି ଯୋଗୀମାନେ ସହ ଥିଲେ, ତଥାପି ସେହି ଦୀପ୍ତି ସମ୍ମୁଖେ ସେମାନେ ଅଲ୍ପ ପ୍ରତୀତ ହେଲେ।

Verse 2

वेदोपवेदा नियमा यमान्विता- स्तर्केतिहासाङ्गपुराणसंहिता: । ये चापरे योगसमीरदीपित- ज्ञानाग्निना रन्धितकर्मकल्मषा: ॥ २ ॥ ववन्दिरे यत्स्मरणानुभावत: स्वायम्भुवं धाम गता अकर्मकम् । अथाङ्‍‍घ्रये प्रोन्नमिताय विष्णो- रुपाहरत् पद्मभवोऽर्हणोदकम् । समर्च्य भक्त्याभ्यगृणाच्छुचिश्रवा यन्नाभिपङ्केरुहसम्भव: स्वयम् ॥ ३ ॥

ସେଠାକୁ ଅନେକ ମହାପୁରୁଷ ଆସିଥିଲେ—ନିୟମ-ଯମରେ ସିଦ୍ଧ, ତର୍କ, ଇତିହାସ, ପୁରାଣ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ; ବେଦ-ଉପବେଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବୈଦିକ ସଂହିତାର ଜ୍ଞାତା; ଏବଂ ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ଜାଗ୍ରତ ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଦ୍ୱାରା କର୍ମକଲ୍ମଷ ଦଗ୍ଧ କରି ମୁକ୍ତ। କେହି କେହି ସାଧାରଣ କର୍ମ ବିନା ଉନ୍ନତ ବୈଦିକ ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉନ୍ନତ ପଦ୍ମଚରଣରେ ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ଅର୍ଘ୍ୟଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 3

वेदोपवेदा नियमा यमान्विता- स्तर्केतिहासाङ्गपुराणसंहिता: । ये चापरे योगसमीरदीपित- ज्ञानाग्निना रन्धितकर्मकल्मषा: ॥ २ ॥ ववन्दिरे यत्स्मरणानुभावत: स्वायम्भुवं धाम गता अकर्मकम् । अथाङ्‍‍घ्रये प्रोन्नमिताय विष्णो- रुपाहरत् पद्मभवोऽर्हणोदकम् । समर्च्य भक्त्याभ्यगृणाच्छुचिश्रवा यन्नाभिपङ्केरुहसम्भव: स्वयम् ॥ ३ ॥

ସେଠାକୁ ଅନେକ ମହାପୁରୁଷ ଆସିଥିଲେ—ନିୟମ-ଯମରେ ସିଦ୍ଧ, ତର୍କ, ଇତିହାସ, ପୁରାଣ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ; ବେଦ-ଉପବେଦ ଓ ବୈଦିକ ସଂହିତାର ଜ୍ଞାତା; ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ଜାଗ୍ରତ ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଦ୍ୱାରା କର୍ମକଲ୍ମଷ ଦଗ୍ଧ କରି ମୁକ୍ତ। କେହି କେହି ସାଧାରଣ କର୍ମ ବିନା ଉନ୍ନତ ବୈଦିକ ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉନ୍ନତ ପଦ୍ମଚରଣରେ ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ଅର୍ଘ୍ୟଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରି, ସ୍ତୁତି-ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Verse 4

धातु: कमण्डलुजलं तदुरुक्रमस्य पादावनेजनपवित्रतया नरेन्द्र । स्वर्धुन्यभून्नभसि सा पतती निमार्ष्टि लोकत्रयं भगवतो विशदेव कीर्ति: ॥ ४ ॥

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର! ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କମଣ୍ଡଲୁର ଜଳ ଉରୁକ୍ରମ ବାମନଦେବଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନର ପବିତ୍ରତାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଆକାଶରୁ ପତିତ ସ୍ୱର୍ଧୁନୀ ଗଙ୍ଗା ହେଲା। ସେ ତଳକୁ ବହି ତ୍ରିଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଯେପରି ଭଗବାନଙ୍କ ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତି।

Verse 5

ब्रह्मादयो लोकनाथा: स्वनाथाय समाद‍ृता: । सानुगा बलिमाजह्रु: सङ्‌क्षिप्तात्मविभूतये ॥ ५ ॥

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଲୋକନାଥ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ପରମ ସ୍ୱାମୀ ବାମନଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସେ ନିଜ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରୂପକୁ ସଂକୋଚି ମୂଳ ରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେମାନେ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଅର୍ପଣ ଉପକରଣ ସଂଗ୍ରହ କଲେ।

Verse 6

तोयै: समर्हणै: स्रग्भिर्दिव्यगन्धानुलेपनै: । धूपैर्दीपै: सुरभिभिर्लाजाक्षतफलाङ्कुरै: ॥ ६ ॥ स्तवनैर्जयशब्दैश्च तद्वीर्यमहिमाङ्कितै: । नृत्यवादित्रगीतैश्च शङ्खदुन्दुभिनि:स्वनै: ॥ ७ ॥

ସେମାନେ ଜଳ, ପାଦ୍ୟ-ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଦି ଉପଚାର, ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପମାଳା, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲେପନ, ଧୂପ-ଦୀପ, ସୁରଭି ଲାଜା, ଅକ୍ଷତ, ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଅଙ୍କୁର ଅର୍ପଣ କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।

Verse 7

तोयै: समर्हणै: स्रग्भिर्दिव्यगन्धानुलेपनै: । धूपैर्दीपै: सुरभिभिर्लाजाक्षतफलाङ्कुरै: ॥ ६ ॥ स्तवनैर्जयशब्दैश्च तद्वीर्यमहिमाङ्कितै: । नृत्यवादित्रगीतैश्च शङ्खदुन्दुभिनि:स्वनै: ॥ ७ ॥

ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବୀର୍ୟ ଓ ମହିମା ଉଲ୍ଲେଖିତ ସ୍ତବ ଗାଇ ‘ଜୟ! ଜୟ!’ ବୋଲି ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ। ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ, ଗୀତ, ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି-ନାଦ ସହ ଏଭଳି ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।

Verse 8

जाम्बवानृक्षराजस्तु भेरीशब्दैर्मनोजव: । विजयं दिक्षु सर्वासु महोत्सवमघोषयत् ॥ ८ ॥

ଭାଲୁମାନଙ୍କ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍ ମଧ୍ୟ ସେହି ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ସେ ଭେରୀଧ୍ୱନି କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବାମନଦେବଙ୍କ ବିଜୟର ମହୋତ୍ସବ ଘୋଷଣା କଲେ।

Verse 9

महीं सर्वां हृतां द‍ृष्ट्वा त्रिपदव्याजयाच्ञया । ऊचु: स्वभर्तुरसुरा दीक्षितस्यात्यमर्षिता: ॥ ९ ॥

ଯେତେବେଳେ ଅସୁର ଅନୁଚରମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଦୀକ୍ଷିତ ଯଜ୍ଞନିଷ୍ଠ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ମହାରାଜ ବଲିଙ୍କ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ବାମନଦେବ ‘ତିନି ପଦ’ ଭିକ୍ଷାର ଛଳରେ ହରଣ କରିନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏଭଳି କହିଲେ।

Verse 10

न वायं ब्रह्मबन्धुर्विष्णुर्मायाविनां वर: । द्विजरूपप्रतिच्छन्नो देवकार्यं चिकीर्षति ॥ १० ॥

ଏହି ବାମନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ମାୟାବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅଟନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ନିଜ ରୂପକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହିପରି ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 11

अनेन याचमानेन शत्रुणा वटुरूपिणा । सर्वस्वं नो हृतं भर्तुर्न्यस्तदण्डस्य बर्हिषि ॥ ११ ॥

ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ହେତୁ ଆମର ପ୍ରଭୁ ବଳି ମହାରାଜ ଦଣ୍ଡ ଦେବାର ଶକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଏହାର ସୁଯୋଗ ନେଇ ଆମର ଚିର ଶତ୍ରୁ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭିକାରୀ ରୂପରେ ଆସି ତାଙ୍କର ସର୍ବସ୍ୱ ହରଣ କରିନେଇଛନ୍ତି।

Verse 12

सत्यव्रतस्य सततं दीक्षितस्य विशेषत: । नानृतं भाषितुं शक्यं ब्रह्मण्यस्य दयावत: ॥ १२ ॥

ଆମର ପ୍ରଭୁ ବଳି ମହାରାଜ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟବ୍ରତ ଅଟନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେ କୌଣସି ସମୟରେ ମିଥ୍ୟା କହିପାରିବେ ନାହିଁ।

Verse 13

तस्मादस्य वधो धर्मो भर्तु: शुश्रूषणं च न: । इत्यायुधानि जगृहुर्बलेरनुचरासुरा: ॥ १३ ॥

ତେଣୁ ଏହି ବାମନଦେବ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଆମର ଧର୍ମ ଏବଂ ଏହା ହିଁ ଆମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସେବା ଅଟେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ବଳି ମହାରାଜଙ୍କ ଅସୁର ସେବକମାନେ ନିଜ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ନେଲେ।

Verse 14

ते सर्वे वामनं हन्तुं शूलपट्टिशपाणय: । अनिच्छन्तो बले राजन् प्राद्रवञ्जातमन्यव: ॥ १४ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ସେହି ସମସ୍ତ ଅସୁର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧାରଣ କରି, ବଳି ମହାରାଜଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବାମନଦେବଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଧାବିତ ହେଲେ।

Verse 15

तानभिद्रवतो द‍ृष्ट्वा दितिजानीकपान् नृप । प्रहस्यानुचरा विष्णो: प्रत्यषेधन्नुदायुधा: ॥ १५ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଦାନବସେନାକୁ ଉଗ୍ର ବେଗରେ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନେ ହସିଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରୁ ରୋକିଲେ।

Verse 16

नन्द: सुनन्दोऽथ जयो विजय: प्रबलो बल: । कुमुद: कुमुदाक्षश्च विष्वक्सेन: पतत्‍त्रिराट् ॥ १६ ॥ जयन्त: श्रुतदेवश्च पुष्पदन्तोऽथ सात्वत: । सर्वे नागायुतप्राणाश्चमूं ते जघ्नुरासुरीम् ॥ १७ ॥

ନନ୍ଦ, ସୁନନ୍ଦ, ଜୟ, ବିଜୟ, ପ୍ରବଳ, ବଳ, କୁମୁଦ, କୁମୁଦାକ୍ଷ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ପତତ୍ତ୍ରିରାଟ୍ (ଗରୁଡ), ଜୟନ୍ତ, ଶ୍ରୁତଦେବ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ଓ ସାତ୍ୱତ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦ। ଦଶହଜାର ହାତୀ ସମ ବଳ ନେଇ ସେମାନେ ଅସୁରସେନାକୁ ନିହତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 17

नन्द: सुनन्दोऽथ जयो विजय: प्रबलो बल: । कुमुद: कुमुदाक्षश्च विष्वक्सेन: पतत्‍त्रिराट् ॥ १६ ॥ जयन्त: श्रुतदेवश्च पुष्पदन्तोऽथ सात्वत: । सर्वे नागायुतप्राणाश्चमूं ते जघ्नुरासुरीम् ॥ १७ ॥

ନନ୍ଦ, ସୁନନ୍ଦ, ଜୟ, ବିଜୟ, ପ୍ରବଳ, ବଳ, କୁମୁଦ, କୁମୁଦାକ୍ଷ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ପତତ୍ତ୍ରିରାଟ୍ (ଗରୁଡ), ଜୟନ୍ତ, ଶ୍ରୁତଦେବ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ଓ ସାତ୍ୱତ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦ। ଦଶହଜାର ହାତୀ ସମ ବଳ ନେଇ ସେମାନେ ଅସୁରସେନାକୁ ନିହତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 18

हन्यमानान् स्वकान् द‍ृष्ट्वा पुरुषानुचरैर्बलि: । वारयामास संरब्धान् काव्यशापमनुस्मरन् ॥ १८ ॥

ବଲି ମହାରାଜ ଦେଖିଲେ ଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସେନାକୁ ହତ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶାପ ସ୍ମରଣ କରି କ୍ରୋଧିତ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ରୋକିଲେ।

Verse 19

हे विप्रचित्ते हे राहो हे नेमे श्रूयतां वच: । मा युध्यत निवर्तध्वं न न: कालोऽयमर्थकृत् ॥ १९ ॥

ହେ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି! ହେ ରାହୁ! ହେ ନେମି! ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଯୁଦ୍ଧ କରନି; ପଛକୁ ଫେର। ଏହି ସମୟ ଆମ ପକ୍ଷରେ ନୁହେଁ।

Verse 20

य: प्रभु: सर्वभूतानां सुखदु:खोपपत्तये । तं नातिवर्तितुं दैत्या: पौरुषैरीश्वर: पुमान् ॥ २० ॥

ହେ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଦେଇପାରୁଥିବା ପରମ ପୁରୁଷ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମାନବ ପ୍ରୟାସରେ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ।

Verse 21

यो नो भवाय प्रागासीदभवाय दिवौकसाम् । स एव भगवानद्य वर्तते तद्विपर्ययम् ॥ २१ ॥

ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କର କାଳରୂପ ତତ୍ତ୍ୱ ପୂର୍ବେ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଥିଲା ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ନଥିଲା; ସେଇ ଭଗବାନ୍-ରୂପ କାଳ ଆଜି ବିପରୀତ ଭାବେ ଆମ ପ୍ରତିକୂଳ ହୋଇଛି।

Verse 22

बलेन सचिवैर्बुद्ध्या दुर्गैर्मन्त्रौषधादिभि: । सामादिभिरुपायैश्च कालं नात्येति वै जन: ॥ २२ ॥

ଭୌତିକ ବଳ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ, ବୁଦ୍ଧି, ସାମାଦି ନୀତି, ଦୁର୍ଗ, ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ, ଜଡିବୁଟି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ କାଳରୂପକୁ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ।

Verse 23

भवद्भ‍िर्निर्जिता ह्येते बहुशोऽनुचरा हरे: । दैवेनर्द्धैस्त एवाद्य युधि जित्वा नदन्ति न: ॥ २३ ॥

ପୂର୍ବେ ଦୈବବଳରେ ସମର୍ଥ ହୋଇ ତୁମେ ହରିଙ୍କ ଏହି ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ବହୁବାର ଜିତିଥିଲ; କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେଇ ଅନୁଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ଜିତି ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 24

एतान् वयं विजेष्यामो यदि दैवं प्रसीदति । तस्मात् कालं प्रतीक्षध्वं यो नोऽर्थत्वाय कल्पते ॥ २४ ॥

ଦୈବ ଯଦି ଆମ ପକ୍ଷରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏମାନଙ୍କୁ ଜିତିବୁ; ତେଣୁ ଯେଉଁ ଅନୁକୂଳ କାଳ ଆମ ହିତରେ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିବା ସମ୍ଭବ କରିବ, ସେହି ସମୟକୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର।

Verse 25

श्रीशुक उवाच पत्युर्निगदितं श्रुत्वा दैत्यदानवयूथपा: । रसां निर्विविशू राजन् विष्णुपार्षदताडिता: ॥ २५ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ୱାମୀ ବଳି ମହାରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବ ଯୂଥପତିମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଡିତ ହୋଇ ରସାତଳ (ପାତାଳ)କୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 26

अथ तार्क्ष्यसुतो ज्ञात्वा विराट्‌प्रभुचिकीर्षितम् । बबन्ध वारुणै: पाशैर्बलिं सूत्येऽहनि क्रतौ ॥ २६ ॥

ତାପରେ ପକ୍ଷିରାଜ ଗରୁଡ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, କ୍ରତୁ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସୋମପାନ ଦିନରେ, ବରୁଣ ପାଶରେ ବଳି ମହାରାଜଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

Verse 27

हाहाकारो महानासीद् रोदस्यो: सर्वतोदिशम् । निगृह्यमाणेऽसुरपतौ विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ २७ ॥

ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ଯେତେବେଳେ ଅସୁରପତି ବଳି ମହାରାଜଙ୍କୁ ଏଭଳି ନିଗ୍ରହ କଲେ, ତେବେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ଅଧୋଲୋକର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମହା ହାହାକାର ହେଲା।

Verse 28

तं बद्धं वारुणै: पाशैर्भगवानाह वामन: । नष्टश्रियं स्थिरप्रज्ञमुदारयशसं नृप ॥ २८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ବାମନଦେବ ବରୁଣ ପାଶରେ ବଦ୍ଧ, ଦେହଶ୍ରୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିରପ୍ରଜ୍ଞ, ଉଦାର ଓ ଯଶସ୍ବୀ ବଳି ମହାରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 29

पदानि त्रीणि दत्तानि भूमेर्मह्यं त्वयासुर । द्वाभ्यां क्रान्ता मही सर्वा तृतीयमुपकल्पय ॥ २९ ॥

ହେ ଅସୁରରାଜ, ତୁମେ ମୋତେ ଭୂମିର ତିନି ପଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲ। ଦୁଇ ପଦରେ ମୁଁ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରିଛି; ଏବେ ମୋର ତୃତୀୟ ପଦ କେଉଁଠି ରଖିବି, ତାହା ଉପକଳ୍ପନା କର।

Verse 30

यावत् तपत्यसौ गोभिर्यावदिन्दु: सहोडुभि: । यावद् वर्षति पर्जन्यस्तावती भूरियं तव ॥ ३० ॥

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାରାମାନଙ୍କ ସହ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରକାଶିତ, ଏବଂ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେଘ ବର୍ଷା କରେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂମି ତୁମ ଅଧିକାରରେ ଅଛି।

Verse 31

पदैकेन मयाक्रान्तो भूर्लोक: खं दिशस्तनो: । स्वर्लोकस्ते द्वितीयेन पश्यतस्ते स्वमात्मना ॥ ३१ ॥

ଏକ ପଦକ୍ଷେପରେ ମୁଁ ଭୂର୍ଲୋକକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଲି; ମୋ ଦେହରେ ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗ ବ୍ୟାପିଗଲା। ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦକ୍ଷେପରେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଲି।

Verse 32

प्रतिश्रुतमदातुस्ते निरये वास इष्यते । विश त्वं निरयं तस्माद् गुरुणा चानुमोदित: ॥ ३२ ॥

ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ଦାନ ଦେଇପାରିନଥିବାରୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୁମ ପାଇଁ ନରକଲୋକରେ ବାସ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ତେଣୁ, ତୁମ ଗୁରୁ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏବେ ନରକକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଠାରେ ବସ।

Verse 33

वृथा मनोरथस्तस्य दूर: स्वर्ग: पतत्यध: । प्रतिश्रुतस्यादानेन योऽर्थिनं विप्रलम्भते ॥ ३३ ॥

ଯେ ଲୋକ ଯାଚକଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ଦାନ ନଦେଇ ଠକେ, ତାହା ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦୂର; ତାଙ୍କର ମନୋରଥ ବ୍ୟର୍ଥ; ଏବଂ ସେ ଅଧଃପତିତ ହୋଇ ନରକୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପଡ଼େ।

Verse 34

विप्रलब्धो ददामीति त्वयाहं चाढ्यमानिना । तद् व्यलीकफलं भुङ्‌क्ष्व निरयं कतिचित् समा: ॥ ३४ ॥

ଧନର ଅହଂକାରରେ ‘ଦେବି’ ବୋଲି କହି ତୁମେ ମୋତେ ଠକିଲ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କରିପାରିଲ ନାହିଁ। ତେଣୁ ତୁମ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିର ଫଳରୂପେ କିଛି ବର୍ଷ ନରକଜୀବନ ଭୋଗ କର।