Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 43

Vāmanadeva Praises Bali; the Measure of Three Steps; Śukrācārya Warns Against the Gift

Devanagari script

स्त्रीषु नर्मविवाहे च वृत्त्यर्थे प्राणसङ्कटे । गोब्राह्मणार्थे हिंसायां नानृतं स्याज्जुगुप्सितम् ॥ ४३ ॥

Transliteration

strīṣu narma-vivāhe ca vṛtty-arthe prāṇa-saṅkaṭe go-brāhmaṇārthe hiṁsāyāṁ nānṛtaṁ syāj jugupsitam

Translation

ସ୍ତ୍ରୀକୁ ବଶ କରିବା ପାଇଁ ମଧୁର ଚାଟୁକାରିତାରେ, ପରିହାସରେ, ବିବାହ-ସଂସ୍କାରରେ, ଜୀବିକାର୍ଥେ, ପ୍ରାଣସଙ୍କଟରେ, ଗୋରକ୍ଷା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଧର୍ମରକ୍ଷାରେ, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁର ହାତରୁ କାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ—ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ମିଥ୍ୟା ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହେଁ।

Synonyms

• स्त्रीषु: among women/with women
• स्त्रीषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (Loc pl)

• नर्म-विवाहे: in joking marriage
• नर्म-विवाहे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नर्म (प्रातिपदिक) + विवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); समासः—नर्मस्य विवाहः (marriage in jest)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• वृत्ति-अर्थे: for livelihood
• वृत्ति-अर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वृत्ति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); समासः—वृत्त्यर्थः (for livelihood)

• प्राण-सङ्कटे: in danger to life
• प्राण-सङ्कटे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक) + सङ्कट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); समासः—प्राणानां सङ्कटः (danger to life)

• गो-ब्राह्मण-अर्थे: for the sake of cows and Brahmins
• गो-ब्राह्मण-अर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); समासः—गवां ब्राह्मणानां च अर्थः (for the sake of cows and Brahmins)

• हिंसायाम्: in violence
• हिंसायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हिंसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• अनृतम्: falsehood/untruth
• अनृतम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom sg)

• स्यात्: would be/is to be
• स्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन (3rd sg); परस्मैपदम्

• जुगुप्सितम्: reprehensible
• जुगुप्सितम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: गुप् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom sg neut); ‘जुगुप्सित’ = censured/abhorred

Purport

Thus end the Bhaktivedanta purports of the Eighth Canto, Nineteenth Chapter, of the Śrīmad-Bhāgavatam, entitled “Lord Vāmanadeva Begs Charity from Bali Mahārāja.”

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about when lying is allowed?

This verse states that in specific situations—joking, marriage dealings, livelihood, life-threatening danger, and protecting cows and brāhmaṇas—untruth is not counted as blameworthy.

Why does Śukadeva Gosvāmī describe exceptions to strict truthfulness (satya)?

He highlights that dharma is applied with discernment: preserving life and protecting sacred social pillars like cows and brāhmaṇas can override literal truth-telling when harm would result.

Practical application of this teaching in modern life?

Use truth as the norm, but in genuine emergencies or to prevent serious harm, choose speech that protects life and wellbeing while avoiding selfish deception.