Sukta 26
Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/collective for such domestic expiations)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-style praise structure; AV often preserves mixed metrical features here)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଦ୍ୟାବା–ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ)ଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏକ ସ୍ୱୀକାରୋକ୍ତି-ଓ-ମୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ର; ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଂହସ୍—ପାପଜନିତ ଦୂଷଣ, ସଙ୍କୋଚନ ଓ ଦାହଜନିତ କ୍ଲେଶ—କୁ ଢିଲା କରି ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ବିଶ୍ୱମାତା-ପିତାଙ୍କୁ ଅପରିମେୟ, ଜୀବନଧାରୀ, ଧନ ଓ ସ୍ଥିରତାର ଆଧାର ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ। ପୁନରାବୃତ୍ତ ଧ୍ରୁବପଦ “ତେ ନୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ଅଂହସଃ” ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ ସୀଲ ଭାବେ କାମ କରି, ବିଶ୍ୱ-ଋତକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଦୋଷ, ରୋଗ-କ୍ଲେଶ ଓ ମାନବଜନିତ କ୍ଷତିରୁ ମୁକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରେ।
Mantras
Mantra 1
पाप-मोचनम्। म॒न्वे वां॑ द्यावापृथिवी सुभोजसौ॒ सचे॑तसौ॒ ये अप्र॑थेथा॒ममि॑ता॒ योज॑नानि । प्र॒ति॒ष्ठे ह्यभ॑वतं॒ वसू॑नां॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ପାପ-ମୋଚନମ୍। ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ସୁଭୋଜସୌ—ଉଦାର ଦାତା, ସଚେତସୌ—ଏକଚିତ୍ତ, ତୁମେ ଅପରିମିତ ଯୋଜନମାନ ବିସ୍ତାର କରିଛ। ତୁମେ ବସୁମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଛ; ତେଣୁ ଆମକୁ ଅଂହସ (କ୍ଲେଶ ଓ ପାପ) ରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 2
प्र॒ति॒ष्ठे ह्यभ॑वत॒ वसू॑नां॒ प्रवृ॑द्धे देवी सुभगे उरूची । द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ତୁମେ ବସୁମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଛ—ହେ ଦୁଇ ଦେବୀ, ପ୍ରବୃଦ୍ଧେ, ସୁଭଗେ, ଉରୂଚୀ (ବିସ୍ତୃତ ତେଜସ୍ୱିନୀ)। ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୟୋନ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଆଶ୍ରୟ) ହେଉ; ଆମକୁ ଅଂହସ (କ୍ଲେଶ ଓ ପାପ) ରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 3
अ॒स॒न्ता॒पे सु॒तप॑सौ हुवे॒ऽहमु॒र्वी ग॑म्भी॒रे क॒विभि॑र्नम॒स्येऽ। द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ହେ ଅସନ୍ତାପକ, ସୁତପସ୍ବୀ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ବିଶାଳ ଓ ଗଭୀର ତୁମମାନଙ୍କୁ କବିମାନଙ୍କ ସହ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜା କରୁଛି। ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ), ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୟୋନ—କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଆଶ୍ରୟ—ହେଉ; ଅଂହସ (କଷ୍ଟ ଓ ପାପ) ଠାରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 4
ये अ॒मृतं॑ बिभृ॒थो ये ह॒वींषि॒ ये स्रो॒त्या बि॑भृ॒थो ये म॑नु॒ष्याऽन्। द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ତୁମେ ଅମୃତକୁ ଧାରଣ କର; ତୁମେ ହବୀଂଷି (ହୋମର ଆହୁତି) ଧାରଣ କର; ତୁମେ ସ୍ରୋତ୍ୟା—ବହୁଥିବା ଧାରାମାନ—ଧାରଣ କର; ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କର। ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୟୋନ—କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଆଶ୍ରୟ—ହେଉ; ଅଂହସ (କଷ୍ଟ ଓ ପାପ) ଠାରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 5
ये उ॒स्रिया॒ बिभृ॒थो ये वन॒स्पती॒न् ययो॑र्वां॒ विश्वा॒ भुव॑नान्य॒न्तः । द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ତୁମେ ଉସ୍ରିୟା—ରକ୍ତିମ ବର୍ଣ୍ଣର ଗାଈମାନଙ୍କୁ—ଧାରଣ କର; ତୁମେ ବନସ୍ପତୀନ—ବନର ଅଧିପତି ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ—ଧାରଣ କର; ତୁମ ଦୁହିଁଜଣଙ୍କ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୟୋନ—କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଆଶ୍ରୟ—ହେଉ; ଅଂହସ (କଷ୍ଟ ଓ ପାପ) ଠାରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 6
ये की॒लाले॑न त॒र्पय॑थो॒ ये घृ॒तेन॒ याभ्या॑मृ॒ते न किं च॒न श॑क्नु॒वन्ति । द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ଯେ କୀଲାଲ (ମଧୁର କିଣ୍ୱିତ ପାନୀୟ)ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କର, ଯେ ଘୃତଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ; ତୁମ ଦୁଇଜଣ ବିନା ମନୁଷ୍ୟ କିଛିମାତ୍ର ସାଧି ପାରେନାହିଁ—ହେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ), ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୟୋନ (ସୌମ୍ୟ/କୃପାମୟ) ହେଉ; ଆମକୁ ଅଂହସ (ଅପଶକୁନ/ପାପ-ହାନି) ଓ ବ୍ୟଥାରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 7
यन्मे॒दम॑भि॒शोच॑ति॒ येन॑येन वा कृ॒तं पौरु॑षेया॒न्न दैवा॑त्। स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ଏହି (ଦୁଃଖ/ରୋଗ) ଯାହା ମୋତେ ପୀଡ଼େ ଓ ଦହାଏ—ଯେଉଁ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ହେଉ, ମନୁଷ୍ୟକୃତ ହେଉ, ଦେବବିଧିରୁ ନୁହେଁ—ତାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ)ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ। ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଥିବା ମୁଁ ତୁମକୁ ଡାକୁଛି: ଆମକୁ ଅଂହସ (କ୍ଲେଶ, ପାପଦୋଷ) ଓ ଅନିଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Frequently Asked Questions
Aṃhas is a constricting trouble—often ‘sin’ or moral taint, but also the felt anguish, bondage, or oppressive distress that follows wrongdoing or misfortune.
Dyāvā-Pṛthivī are portrayed as the universal supports of life—space, waters, sacrifice, and humanity—so their stability and order can ‘unbind’ what is stuck or harmful in a person’s condition.
It covers both: the closing verse explicitly mentions affliction ‘wrought by man’ (pāuruṣeya), so it can be used for suspected hostility or imposed harm as well as expiation.
Ask anything about Sukta 26 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.