Sukta 25
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Vāyu and Savitar (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by syllable count in pada resolution)
ଏହି ସାତ-ଶ୍ଲୋକୀ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ପାପମୋଚନ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ବାୟୁ (ଶୁଦ୍ଧିକର, ପ୍ରାଣଶ୍ୱାସ) ଓ ସବିତା (ପ୍ରେରକ, ବନ୍ଧନ-ଶିଥିଳକର୍ତ୍ତା) ଏହି ଯୁଗଳ ଦେବଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପାଠକକୁ ‘ଅଂହସ’—ନୈତିକ ଦୋଷ, ଦମନକାରୀ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ତାହାର ଦୈତ୍ୟମୟ ଅବଶେଷ—ରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତକୁ ଅପତ୍ରାସକ ଶକ୍ତି ସହ ଯୋଡ଼େ: ଦୁଷ୍କୃତ, ରକ୍ଷସ ଓ ଶିମିଦା ଶକ୍ତିମାନେ ଦୂରେ ହଟାଯାନ୍ତି, ଏବଂ ‘ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ’ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।
Mantras
Mantra 1
पापमोचनम्। वा॒योः स॑वि॒तुर्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा॑त्म॒न्वद् वि॒शथो॒ यौ च॒ रक्ष॑थः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वथु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ପାପମୋଚନ ପାଇଁ: ବାୟୁ ଓ ସବିତାଙ୍କ ବିଧାନକୁ ଆମେ ମନେ ଧାରୁଛୁ—ହେ ଦ୍ୱୟ ଦେବ, ଯେମାନେ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଓ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଯେମାନେ ସର୍ବସ୍ୟ ପରିଭୂ, ସର୍ବକୁ ଆବରଣ କରୁଥିବା ଅଧିପତି ହୋଇଛନ୍ତି—ଆମକୁ କଷ୍ଟ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Mantra 2
ययोः॒ संख्या॑ता॒ वरि॑मा॒ पार्थि॑वानि॒ याभ्यां॒ रजो॑ युपि॒तम॒न्तरि॑क्षे । ययोः॑ प्रा॒यं नान्वा॑न॒शे कश्च॒न तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ବିସ୍ତାରଗୁଡ଼ିକ ମାପି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟାକାଶରେ ରଜଃ (ଅନ୍ତରିକ୍ଷ) ଯେନେ ଟେକ ଦେଇ ଦୃଢ଼ କରାଯାଇଛି; ଯାହାଙ୍କୁ କୌଣସି ଆକ୍ରମଣ କେବେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ—ସେଇ ଦ୍ୱୟ ଦେବ ଆମକୁ କଷ୍ଟ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Mantra 3
तव॑ व्र॒ते नि वि॑शन्ते॒ जना॑स॒स्त्वय्युदि॑ते॒ प्रेर॑ते चित्रभानो । यु॒वं वा॑यो सवि॒ता च॒ भुव॑नानि रक्षथ॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ହେ ଚିତ୍ରଭାନୁ (ତେଜସ୍ବୀ ଅଗ୍ନି), ତୁମ ବ୍ରତରେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ତୁମେ ଉଦିତ ହେଲେ ସେମାନେ କର୍ମରେ ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ବାୟୁ ଓ ସବିତା, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଭୁବନମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଆମକୁ ଅଂହସ (ସଙ୍କଟ/କ୍ଲେଶ)ରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 4
अपे॒तो वा॑यो सवि॒ता च॑ दुष्कृ॒तमप॒ रक्षां॑सि॒ शिमि॑दां च सेधतम्। सं ह्यू॒३र्जया॑ सृ॒जथः॒ सं बले॑न॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ହେ ବାୟୁ ଓ ସବିତା, ଦୁଷ୍କୃତ (ଦୁଷ୍ଟକର୍ମଜନ୍ୟ) ଅଶୁଭକୁ ଦୂରେ ହଂକା; ରକ୍ଷାଂସି ଓ ଶିମିଦା-ବଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ଅପସାରଣ କରି ନିବାରଣ କର। କାରଣ ତୁମେ ଊର୍ଜାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ କର; ଆମକୁ ଅଂହସ (ସଙ୍କଟ/କ୍ଲେଶ)ରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 5
र॒यिं मे॒ पोषं॑ सवि॒तोत वा॒युस्त॒नू दक्ष॒मा सु॑वतां सु॒शेव॑म्। अ॒य॒क्ष्मता॑तिं॒ मह॑ इ॒ह ध॑त्तं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ହେ ସବିତୃ—ଏବଂ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ—ମୋ ପାଇଁ ରୟି (ଧନ) ଓ ପୋଷ (ସମୃଦ୍ଧି) ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତୁ; ଶରୀରରେ ସୁଶେବ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ବଳ ଓ ଦକ୍ଷତା ଜନ୍ମାନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ମହାନ ଅୟକ୍ଷ୍ମତାତି (କ୍ଷୟରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି) ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଆମକୁ ଅଂହସ (ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା/କ୍ଲେଶ)ରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Mantra 6
प्र सु॑म॒तिं स॑वितर्वाय ऊ॒तये॒ मह॑स्वन्तं मत्स॒रं मा॑दयाथः । अ॒र्वाग् वा॒मस्य॑ प्र॒वतो॒ नि य॑च्छतं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ହେ ସବିତୃ ଓ ବାୟୁ, ଆମ ଊତି (ସହାୟତା) ପାଇଁ ସୁମତି (ଶୁଭାନୁଗ୍ରହ/ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି)କୁ ଆଗକୁ ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତୁ—ମହତ୍ତ୍ୱରେ ସମୃଦ୍ଧ; ଉତ୍ସାହ (ମତ୍ସର)କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତୁ। ଆପଣମାନଙ୍କ ଦାନର ପ୍ରବାହରୁ ତାହାକୁ ଏଠାକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ତଳକୁ ନେଇ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରି ରଖନ୍ତୁ; ଆମକୁ ଅଂହସ (ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା/କ୍ଲେଶ)ରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Mantra 7
उप॒ श्रेष्ठा॑ न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धाम॑न्नस्थिरन्। स्तौमि॑ दे॒वं स॑वि॒तारं॑ च वा॒युं तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ଦୁଇ ଦେବଙ୍କ ଧାମ (ଆସନ/ସ୍ଥାନ)ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପାଖକୁ ନିକଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି। ମୁଁ ଦେବ ସବିତୃ ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି; ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଅଂହସ (ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା/କ୍ଲେଶ)ରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
In Atharvavedic usage, aṃhas is distress that can include moral fault, oppressive misfortune, and the binding consequences of wrong action—something that must be ‘loosened’ and removed.
Vāyu purifies through pervading breath/wind and guards life-force, while Savitar impels and unbinds; together they both cleanse and ‘release,’ and they also drive away hostile spirits named in the hymn.
The hymn works primarily through recitation and intention; traditionally, clean water for sprinkling (prokṣaṇa) is the simplest support for purification, with kuśa as an optional aid.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.