Mantra 55
Sukta 3
प्राच्यै त्वा दिशे३ग्नयेऽधिपतयेऽसिताय रक्षित्र आदित्यायेषुमते । एतं परि दद्मस्तं नो गोपायतास्माकमैतोः । दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज्जरा मृत्यवे परि णो ददात्वथ पक्वेन सह सं भवेम
prā́cyai tvā diśé ’gnáye ’dhipátaye ’sitā́ya rakṣitré ādityā́yeṣumate | etáṃ pári dadmás táṃ no gopāyatā́smākam aitóḥ | diṣṭáṃ no átra járase ní neṣaj jarā́ mṛtyáve pári ṇo dadātv átha pakvéna sahá sám bhavema ||
To the Eastern Quarter thee we commit—unto Agni the Overlord, unto Asita the Guardian, unto the Āditya armed with arrows. This do we set about: let it guard us from the assailant that comes against our own. Let the appointed ill here settle for old age; let Old Age assign us away from Death; then with full ripeness may we together be made whole.
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଆମେ ତୋତେ ସମର୍ପଣ କରୁଛୁ—ଅଧିପତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ରକ୍ଷକ ଅସିତଙ୍କୁ, ଏବଂ ଇଷୁମତ (ବାଣଧାରୀ) ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ। ଏହି ପରି-ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆମେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ: ଯେ ଆମ ନିଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସେ, ସେଇ ଆକ୍ରାନ୍ତାଠାରୁ ଏହା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଏଠାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅମଙ୍ଗଳ ଜରାବସ୍ଥାରେ ନିବାସ କରୁ; ଜରା ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ଦୂରେ ଅର୍ପଣ କରୁ; ତାପରେ ଆମେ ପକ୍ୱତା ସହିତ ସହ ସଂଭବିବା (ଏକାସାଥି ସୁଖେ ରହିବା)।
Rishi: Atharvanic tradition (AVŚ 12.3; anukramaṇī-dependent)
Devata: Regents of the East: Agni (adhipati), Asita (rakṣitṛ), Āditya (iṣumat)
Chandas: Anuṣṭubh-expanded / mixed (Atharvanic liturgical prose-verse)
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From alertness about an approaching threat → calm certainty through naming guardians → acceptance of aging as rightful destiny → collective wholeness.","listener_experience":"A feeling of being ‘held’ by ordered powers; mortality fear softens into mature continuity.","intensity":5}