Atharvaveda Kanda 12 Anuvaka 1 in Oriya

Various Rishis

Kanda 125 Suktas304 Mantras

Anuvaka 1

ପୃଥିବୀକୁ କୋସ୍ମିକ ଆଧାର ଓ ନୀତିର ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଧରି ଏହି ଅନୁବାକରେ ଯଜ୍ଞୀୟ ଓ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ କ୍ଷେମ–ଶାନ୍ତି ଶୋଧନ କରି ରିପ୍ର (ଦାଗ/ଅପବିତ୍ରତା) ଦୂର କରାଯାଏ। ପିତୃୟଜ୍ଞ/ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଇ ଯମଙ୍କ ସହ ସମ୍ମତି ଓ ସୁସ୍ଥିତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ। ଗୃହରକ୍ଷାରେ ଅପଶକୁନ, ରୋଗ ଓ ଟୋଣା-ମନ୍ତ୍ର ଆଦିକୁ ଅପସାରଣ କରିବା ମନ୍ତ୍ର ରହିଛି। ରାଜଧର୍ମ/ଆଇନୀ ସୁରକ୍ଷାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗାଈ (ବ୍ରହ୍ମଗବୀ) ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର ପବିତ୍ରତା ରକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

ଭୂମି-ସୂକ୍ତ ଅଥର୍ବବେଦର ପୃଥିବୀ-ସ୍ତୁତିର ମହାନ୍ ଗୀତ; ଏଠାରେ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ସଂହତ, ଅବିଚଳ ଆଧାର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ସ୍ତନା’ ଓ ଔଷଧିଧାରିଣୀ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି ଅସ୍ଥିରକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ, ବସୋବାସକୁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ଭୂତି (ଉନ୍ନତି/ସୁଖସମୃଦ୍ଧି) ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ।

Rishi: Traditionally attributed within the Bhūmi-sūkta complex (often treated as Atharvanic/Angirasic tradition rather than a single named ṛṣi). | Devata: Pṛthivī (Earth) | 63 Mantras

Sukta 2

ଏହି ସୂକ୍ତଟି କ୍ଷେମ–ଶାନ୍ତିର ଏକ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କ୍ରମ, ଯେଉଁଥିରେ ଅଗ୍ନି—ବିଶେଷକରି ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟନାମ ‘ସଙ୍କସୁକ’ ରୂପେ—ଯଜ୍ଞୀୟ ଓ ନୈତିକ ‘ଦାଗ’ (ରିପ୍ର) କୁ ଘସି ହଟାଇ, ଯଜମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ (ଯଜ୍ଞିୟ) କରେ। ଏହା ମୃତ୍ୟୁ-ସଂଲଗ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି (କ୍ରବ୍ୟାଦ ଅଗ୍ନି) କୁ ପୃଥକ କରି ପିତୃମାର୍ଗକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରେ, ଯେପରି ଶବସଂସ୍କାରଜନିତ ଅଶୌଚ ଜୀବିତ ଯଜ୍ଞକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପୁନଃ ଫେରି ନାଆସେ। ସୂକ୍ତର ଶେଷରେ ଆୟୁବୃଦ୍ଧି ଓ ମୁକ୍ତି ଘୋଷିତ: ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତିମାନେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତିତ/ନିଷ୍କାସିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ସହ ‘ପ୍ରେରିତ’ ହୋଇ ଆଗକୁ ପଠାଯାନ୍ତି।

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for this kṣema–śānti material) | Devata: Agni (as purifier; Saṅkasuka as named form/function of Agni) | 55 Mantras

Sukta 3

AV 12.3 ହେଉଛି ଶ୍ରାଦ୍ଧ–ପିତୃଯଜ୍ଞ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ସୂକ୍ତ-ସମୁଚ୍ଚୟ, ଯାହା ରୀତିମତେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗ/ଅଞ୍ଚଳରେ ଆସନ ଦେଇ, ଅର୍ପଣ-ସ୍ଥଳକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଏବଂ ଯମଙ୍କ ସହ ସମ୍ମତି ଚାହେ—ଯେପରି ପକ୍କ ହବି ଭୟର କାରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ରକ୍ଷା (ଶର୍ମନ୍) ର ମାର୍ଗ ହୁଏ। ଏହା ଦିଗ, ପାତ୍ର, କୁଶାସନ ଓ ପାଳକମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା-ବଳୟରେ ଗଠିତ କରି ଯଜ୍ଞକୁ ଘେରି ରଖେ, ଶୋକ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତାରେ ପରିଣତ କରେ—ଜୀବିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସନ୍ତୋଷ।

Rishi: Traditionally connected with Pitṛ/Śrāddha liturgy in AV 12.3 (Ancestral complex; specific r̥ṣi attributions vary by anukramaṇī tradition). | Devata: Yama with the Pitṛs (ancestral collective). | 60 Mantras

Sukta 4

AV 12.4 ଗୋଟିଏ ଘରୋଇ-ଅପୋତ୍ରୋପାଇକ ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଘରର ନାଶର ଲୁଚିଥିବା କାରଣ—ଅଗ୍ନି, ସମ୍ପତ୍ତି-ହାନି, ରୋଗ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାଦୁ-ଟୋଣା—କୁ ନାମେ ଚିହ୍ନଟ କରି, ପ୍ରକାଶ କରି, ଏବଂ ଘରରୁ ଖେଦାଇ ଦିଏ; ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟ ଅଶୁଭ ନାରୀ-ରୂପୀ ଏଜେଣ୍ଟ ଓ ଅମଙ୍ଗଳ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ପୁରୁଷୀକୃତ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଶକ୍ତି ‘ନିଦାନାତ୍ମକ ନାମକରଣ’ରେ—ଅମଙ୍ଗଳକୁ ତାହାର ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଡାକିବା—ତାପରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନିର୍ବାସନ ଏବଂ ଠିକ୍ ଗୃହସ୍ଥ ଶୃଙ୍ଖଳା (ବିଶେଷକରି ଗୋ-ଧନ, ଦାନ, ଓ ଆଚରଣ-ପାଳନ) ପୁନଃସ୍ଥାପନ। ଏହି ସୂକ୍ତ ଘର, ପଶୁଧନ ଓ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ଷା-ଜାଲ ଭଳି କାମ କରେ, ଅପଶକୁନକୁ କ୍ରିୟାଶୀଳ ରିତୁଆଲ ପ୍ରତିକାରରେ ପରିଣତ କରେ।

Rishi: Atharvanic/anonymous (as typical for many AV domestic-apotropaic verses; hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition) | Devata: Apotropaic address to misfortune/hostile agents (alakṣmī-type personifications rather than a single deva) | 53 Mantras

Sukta 5

AV 12.5 ଏକ ଆଇନ-ରକ୍ଷାମୂଳକ (ରାଜଧର୍ମ) ସୂକ୍ତ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗାଈ (ବ୍ରହ୍ମଗବୀ) କୁ ଅଲଂଘ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଛିନିନେବାକୁ ଧାର୍ମିକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରେ। ଏଠାରେ ଗାଈକୁ ବ୍ରହ୍ମର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରସାର ଭାବେ—“ବ୍ରହ୍ମର ଧନୁଷ-ଡୋରି” ଭାବେ—ଦେଖାଯାଇଛି; ତେଣୁ ତାହାକୁ ନେବାର ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଶାପ-ତର୍କ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ଅପରାଧୀକୁ ନିଷ୍କାସନ, ଦାହ/ଦଗ୍ଧତା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଦିଗକୁ ହଂକାଇଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଏ।

Rishi: Traditionally Atharvanic/Angirasa attribution for this legal-protective material (hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition). | Devata: Go (Cow) as sacral power; Mṛtyu as punitive horizon; Brahman as weaponized sacred authority. | 73 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App