Mantra 16
Sukta 8
Sanskrit (Devanagari)
यत् तच्छरीरमशयत् संधया संहितं महत्। येनेदमद्य रोचते को अस्मिन् वर्णमाभरत्
IAST Transliteration
yát tác charī́ram áśayat saṃdháyā sáṃhitaṃ mahát | yénédam adyá rócate kó asmín várṇam ā́bharat
English Translation (Griffith/Whitney)
That body which he laid down, a great thing compacted by joining—by whose power this now shines forth: who in this bestowed the colour (the fair complexion)?
Translation
ଯେ ସେ ଶରୀରକୁ ସେ ପଥାଇଲା—ସନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ସଂହିତ ହୋଇଥିବା ମହାତ୍ତ୍ୱ; ଯାହାର ଶକ୍ତିରେ ଏହା ଆଜି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣ (କାନ୍ତି/ବର୍ଣ୍ଣତା) କିଏ ଭରିଲା?
Word by Word
यत्which/that (what)
यत्:
— (सम्बन्ध/विशेषण-भावः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म (अशयत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शरीरम्body
शरीरम्:
कर्म (अशयत् इत्यस्य; ‘तत्’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
अशयत्placed/laid (made to lie)
अशयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी (धातु; ‘शेते’), caus./denom. sense ‘to cause to lie/place’
संधयाby a joint/connection
संधया:
करण (येन/यया संधत्ते—‘by a joint/connection’)
TypeNoun
Rootसंधि (प्रातिपदिक)
संहितम्put together, compacted
संहितम्:
— (विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootसम् + धा → संहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; PPP)
महत्great
महत्:
— (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
येनby which
येन:
करण (रोचते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्तृ (रोचते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday/now
अद्य:
अधिकरण (कालः)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
रोचतेshines, appears bright
रोचते:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
कःwho?
कः:
कर्तृ (आभरत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (आभरत्/रोचते—‘in this’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; अस्मिन्-रूप)
वर्णम्color, form, appearance
वर्णम्:
कर्म (आभरत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
आभरत्brought, bestowed, produced
आभरत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ + भृ (धातु)
Attribution
Rishi: Atharvanic seer-tradition for AV 11.8.
Devata: Saṃdhā (joining power) and the unnamed bestower of varṇa (often construed as divine agency of vitality).
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
Primary: adbhuta
Secondary: shanta