Mantra 148
Sukta 3
Sanskrit (Devanagari)
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम्
IAST Transliteration
tā́bhyām enaṃ prā́śiṣaṃ tā́bhyām enam ajīgamam
English Translation (Griffith/Whitney)
With those twain I seized him; with those twain I made him go.
Translation
ସେଇ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାକୁ ଧରିଲି; ସେଇ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇଲି।
Word by Word
ताभ्याम्with/by those two (f.)
ताभ्याम्:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनम्him/it
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्/एतद्-प्रत्ययात्मक सर्वनाम (एनद्-श्रुति)
प्राशिषम्I ate/consumed
प्राशिषम्:
(अहं) कर्ता; एनम्=कर्म
TypeVerb
Root√अश् (अश्नोति) उपसर्गः प्र-
ताभ्याम्with/by those two (f.)
ताभ्याम्:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनम्him/it
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्/एतद्-प्रत्ययात्मक सर्वनाम (एनद्-श्रुति)
अजीगमम्I made (him/it) go / I drove
अजीगमम्:
(अहं) कर्ता; एनम्=कर्म
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
Attribution
Rishi: Unspecified in excerpt.
Devata: Ṛta / coercive brahman (implicit).
Chandas: Unspecified.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From confrontation to decisive resolution (seize → drive).","listener_experience":"Empowerment and controlled severity; a sense of boundary enforcement.","intensity":7}