Mantra 26

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

मर्माविधं रोरुवतं सुपर्णैरदन्तु दुश्चितं मृदितं शयानम्। य इमां प्रतीचीमाहुतिममित्रो नो युयुत्सति

IAST Transliteration

marmāvidháṁ rórūvatam supárṇair adantu duścítaṁ mṛditáṁ śayā́nam | yá imā́ṁ pratī́cīm ā́hutim amítró no yuyútsati ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Pierced in his vital parts, howling—let the fair-winged devour him, the ill-devised, crushed down, lying low: the foe who would contend with us, and turn this oblation back against us.

Translation

ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ରୋଦନ କରୁଥିବା ତାକୁ—ସୁପର୍ଣ (ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀ) ଭକ୍ଷଣ କରୁନ୍ତୁ; ଦୁଷ୍ଟଚିନ୍ତାବାନ, ଚୁର୍ଣ୍ଣିତ, ନିମ୍ନେ ପଡ଼ି ଶୋଇଥିବା। ଯେ ଶତ୍ରୁ ଏହି ଆମ ପ୍ରତୀଚୀ ଆହୁତିକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇ ଆମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେ।

Word by Word

• मर्माविधम्: marrow/‘vital-spot’-piercing, wounding
• मर्माविधम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: मर्मन् + आ-√विध् (विधँ—वेधने) → अविध (कृदन्त) / समासः

• रोरुवतम्: howling, wailing
• रोरुवतम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: √रु (रुदँ—शब्दे) → रोरुवत् (वर्तमान-कृदन्त, पुनरुक्त-आधार)

• सुपर्णैः: with the fair-winged ones (birds)
• सुपर्णैः: करण
• Type: Noun
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• अदन्तु: let them eat/devour
• अदन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अद् (अदँ—भक्षणे)

• दुश्चितम्: evil-minded, maliciously devised
• दुश्चितम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: दुष् + चित (√चित्—चेतने/चिन्तायाम्; ‘चित’ = ‘intended/contrived’)

• मृदितम्: crushed, bruised
• मृदितम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: √मृद् (मृदँ—मर्दने) → मृदित (क्त)

• शयानम्: lying (prostrate)
• शयानम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: √शी (शीङ्—शये) → शयान (शतृ/वर्तमान-कृदन्त)

• यः: who (he who)
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमाम्: this
• इमाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रतीचीम्: turned back/against (counter), adverse
• प्रतीचीम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रतीची (प्रातिपदिक)

• आहुतिम्: offering, oblation
• आहुतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आहुति (प्रातिपदिक; आ-√हु ‘to offer’ से)

• अमित्रः: enemy
• अमित्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• युयुत्सति: wishes/intends to fight
• युयुत्सति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √युध् (युधँ—सम्प्रहारॆ) → युयुत्स (सन्नन्त) + ति

Attribution

Rishi: To be verified from Śaunaka Anukramaṇī for 11.10

Devata: Imprecatory force; suparṇas as agents; anti-countermagic efficacy

Chandas: Triṣṭubh-like cadence possible (longer line); confirm by syllable count

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Ritual threat identified → decisive punitive imagery → assurance of protection.","listener_experience":"A feeling of being guarded against unseen manipulations; fierce confidence.","intensity":8}