Mantra 30

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

ब्रह्मणा तेजसा सह प्रति मुञ्चामि मे शिवम्। असपत्नः सपत्नहा सपत्नान् मेऽधरां अकः

IAST Transliteration

bráhmaṇā́ téjasā sahá práti muñcāmi me śivám | asapatnáḥ sapatná-hā sapatnā́n me ádharāṃ akaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

With brahman, with fiery might conjoined, I set forth for me auspicious welfare: rival-less, rival-slaying—make thou my rivals lower down.

Translation

ବ୍ରହ୍ମ ଓ ତେଜ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ମୋ ପାଇଁ ଶିବ-କଲ୍ୟାଣକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି। ମୁଁ ଅସପତ୍ନ ହେଉ, ସପତ୍ନହା ହେଉ; ମୋ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ତଳକୁ ଦବାଇ ଦିଅ।

Word by Word

• ब्रह्मणा: by/with sacred power (brahman)
• ब्रह्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• तेजसा: by/with brilliance, energy
• तेजसा: करण
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• सह: together with
• सह: (सह-योग/सहकार) करण-भाव
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• प्रति: towards, against; back
• प्रति: (दिशा/प्रत्यभिमुखता)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• मुञ्चामि: I release, I set free
• मुञ्चामि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु) + मुञ्च (वर्तमान-धातु-आदेश)

• मे: of me / to me
• मे: सम्बन्ध (स्वामित्व) / सम्प्रदान (प्रसङ्गानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• शिवम्: the auspicious (good), welfare
• शिवम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• असपत्नः: without a rival, having no opponent
• असपत्नः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अ-सपत्न (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• सपत्नहा: slayer of rivals
• सपत्नहा: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सपत्न-हन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/उपपद-समास)

• सपत्नान्: rivals, adversaries
• सपत्नान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सपत्न (प्रातिपदिक)

• मे: my / of me
• मे: सम्बन्ध (स्वामित्व)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अधरान्: lower, inferior
• अधरान्: कर्म (सपत्नान् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अधरा (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/विशेषण)

• अकः: you made, you rendered
• अकः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → अकर्/अकः (लुङ्; वैदिक रूप)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (variable)

Devata: Brahman/Tejas embodied in the Mani; functional devatā is the amulet’s power

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Charging → proclamation of auspiciousness → coercive lowering of rivals.","listener_experience":"A surge of force and protective aggression, tempered by the aim of śiva (benefit).","intensity":8}