Sutra 22
Devanagari script
रात्रौ दिवा वा युद्धे प्रवृत्ते तीक्ष्णाः प्रतिरोधकव्यञ्जना वा हन्युः अभियोगे हतः इति ॥ कZ_०५.१.२२ ॥
Transliteration
rātrau divā vā yuddhe pravṛtte tīkṣṇāḥ pratirodhakavyañjanā vā hanyuḥ abhiyoge hataḥ iti.
Translation
ରାତି ହେଉ କି ଦିନ, ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ (ଗୁପ୍ତ) କର୍ମୀମାନେ—କିମ୍ବା ପ୍ରତିରୋଧକ ସେନାର ଭେଷ ଧରିଥିବାମାନେ—ତାକୁ ହତ୍ୟା କରି: “ସଂଘର୍ଷରେ ମରିଗଲା” ବୋଲି କହିବେ।
Word by Word
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरणे)
दिवाby day / in daytime
दिवा:
TypeAvyaya
Rootदिव्/दिवा
Formअव्यय (कालवाचक)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
युद्धेin battle
युद्धे:
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरणे)
प्रवृत्तेwhen (it) has commenced / when engaged
प्रवृत्ते:
TypeParticiple
Rootप्र√वृत्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी; ‘युद्धे’ इत्यस्य विशेषणम्
तीक्ष्णाःsharp/keen (men), fierce (agents)
तीक्ष्णाः:
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; कर्तृपद (अन्तर्निहितः ‘जनाः/पुरुषाः’)
प्रतिरोधकव्यञ्जनाःindications/signs of resistance/obstruction (i.e., marks suggesting the victim resisted)
प्रतिरोधकव्यञ्जनाः:
TypeNoun
Rootव्यञ्जन
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; समासः = प्रतिरोधकस्य व्यञ्जनाः (प्रतिरोधक- ‘obstructing/repelling’ + व्यञ्जन ‘sign/mark/indicator’)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
हन्युःshould strike/kill
हन्युः:
TypeVerb
Root√हन्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन
अभियोगेin an accusation / in a legal charge
अभियोगे:
TypeNoun
Rootअभियोग
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (विषये/प्रसङ्गे)
हतः(he is) killed / slain
हतः:
TypeParticiple
Root√हन्
Formकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (अन्तर्निहितः ‘सः’)
इतिthus (so said/so stated)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यादि-उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय
Entities Mentioned
T
tīkṣṇāḥ (sharp agents)P
pratirodhakavyañjanāḥ (disguised counter-force)FAQs
Combat chaos supplies noise, casualties, and confusion that make attribution difficult and the official story (‘killed in action’) credible.