Sutra 4
Devanagari script
नवागतदूरायातयोर्नवागतमन्यत उपलब्धदेशमनवमिश्रं युध्येत न दूरायतमायतगतपरिक्लेशम् ॥ कZ_०८.५.०४ ॥
Transliteration
navāgatadūrāyātayor navāgatam anyata upalabdhadeśam anavamiśraṃ yudhyeta na dūrāyatam āyatagataparikleśam
Translation
ନବାଗତ ଓ ଦୂରରୁ ଆସିଥିବା—ଏ ଦୁଇଁରୁ, ନବାଗତ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ—ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂମି/ଆଧାର ଲାଭ କରିଛି ଏବଂ ଅପରିଚିତ ଉପାଦାନ ସହ ମିଶ୍ରିତ ନୁହେଁ; ଦୂରରୁ ଆସିଥିବା ସହ ନୁହେଁ, ଯେ ଯାତ୍ରାକ୍ଲେଶରେ ପୀଡ଼ିତ।
Word by Word
नवागतदूरायातयोःof the newly-arrived and the long-distance-arrived (forces/persons)
नवागतदूरायातयोः:
TypeNoun
Rootनवागत; दूरायात
Formषष्ठी-द्विवचनम् (समासान्त-पद); ‘नवागत’ (कर्मधारयः: नवः+आगतः) तथा ‘दूरायात’ (कर्मधारयः: दूरात्+आयातः) — ‘नवागतदूरायात’ इति द्वन्द्वः, तस्य षष्ठी-द्विवचनम्
नवागतम्the newly-arrived one
नवागतम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootनवागत
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (युध्येत इत्यस्य कर्म/उपपद-विशेषणरूपेण)
अन्यत्as the other (i.e., as the opponent/other party)
अन्यत्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘नवागतम्’ इत्यस्य विशेषणम्/सम्बन्धि
उपलब्धदेशम्having (the) terrain/region secured/known
उपलब्धदेशम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootउपलब्ध; देश
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘उपलब्धः देशः यस्य’ (बहुव्रीहिवत्-विशेषणार्थः) — व्यवहारतः कर्मधारय-प्रयोगः
अनवमिश्रम्unmixed; not combined (with others)
अनवमिश्रम्:
TypeAdjective
Rootअनवमिश्र
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘न अवमिश्रः’ (न + अवमिश्र)
युध्येतshould fight
युध्येत:
TypeVerb
Rootयुध्
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; लट्-आदेशार्थे विधिः — ‘should fight’
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
दूरायातम्the long-distance-arrived one
दूरायातम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootदूरायात
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘दूरात् आयातः’
आयातगतपरिक्लेशम्one afflicted with fatigue/strain from coming and going (marching)
आयातगतपरिक्लेशम्:
TypeAdjective (bahuvrihi sense)
Rootआयात; गत; परिक्लेश
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘आयात-गत-परिक्लेशः’ = आगमन-गमन-जन्यः परिक्लेशः यस्य (बहुव्रीह्यर्थे समासः)
Entities Mentioned
E
enemy force (implicit)FAQs
A far-marched force may choose defensive postures, disperse, or evade; decisive engagement may be hard. Kautilya prioritizes fights where the enemy is present, cohesive, and can be decisively fixed.