Sutra 46

Devanagari script

स्वपरस्थानीयोपकारयोः स्वस्थानीयोपकारो धान्यपशुहिरण्यकुप्योपकारो जानपदानामापद्यात्मधारणः ॥ कZ_०८.४.४६ ॥

Transliteration

svaparasthānīyopakārayoḥ svasthānīyopakāro dhānyapaśuhiraṇyakupyopakāro jānapadānām āpady ātmadhāraṇaḥ.

Translation

ନିଜ ଭୂମିରୁ ମିଳୁଥିବା ସହାୟତା ଓ ଅନ୍ୟତ୍ରରୁ ମିଳୁଥିବା ସହାୟତା—ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ, ନିଜ ଭୂମିର ସହାୟତା ହିଁ—ଧାନ୍ୟ, ପଶୁ, ସୁନା ଓ ସାମଗ୍ରୀ ରୂପେ—ଆପଦାକାଳରେ ଜନପଦର ଆତ୍ମଧାରଣ (ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ଆଧାର) ଅଟେ।

Word by Word

• स्व: one’s own
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: स्व
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; अव्ययवत् उपसर्गसदृशं पूर्वपदम् (समासे)

• पर: another’s/foreign
• Type: Adjective
• Root: पर
• Form: विशेषण-प्रातिपदिक; अव्ययवत् उपसर्गसदृशं पूर्वपदम् (समासे)

• स्थानीय: belonging to (one’s/another’s) side/territory
• Type: Adjective
• Root: स्थान (√स्था)
• Form: तद्धित (छन्दसि/व्यवहारे) ‘-ईय’ प्रत्ययान्त; प्रातिपदिकम्; ‘belonging to/pertaining to a place/side’

• उपकारयोः: of the two kinds of assistance/benefit
• Type: Noun
• Root: उपकार
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी?—द्विवचन; रूपतः षष्ठी-द्विवचनम् (उपकारयोः = ‘of the two services/benefits’)

• स्वस्थानीय: pertaining to one’s own side/territory
• Type: Adjective
• Root: स्व + स्थानीय
• Form: समासः (कर्मधारयः); प्रातिपदिकम्; ‘one’s own-side/own-territory’

• उपकारः: assistance (is)
• Type: Noun
• Root: उपकार
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• धान्य: grain
• Type: Noun
• Root: धान्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रातिपदिकम् (समासे पूर्वपदम्)

• पशु: livestock/cattle
• Type: Noun
• Root: पशु
• Form: पुंलिङ्ग; प्रातिपदिकम् (समासे पूर्वपदम्)

• हिरण्य: gold/treasure
• Type: Noun
• Root: हिरण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रातिपदिकम् (समासे पूर्वपदम्)

• कुप्य: valuable goods/commodities (movables)
• Type: Noun
• Root: कुप्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रातिपदिकम् (समासे पूर्वपदम्)

• उपकारः: assistance (in the form of supply)
• Type: Noun
• Root: उपकार
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (पूर्वोक्तस्य ‘उपकारः’ इत्यस्य विशेषणार्थेन पुनरुक्तिः)

• जानपदानाम्: of the country-people/subjects (of the countryside)
• Type: Noun
• Root: जानपद
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन

• आपदि: in calamity/in an emergency
• Type: Noun
• Root: आपद्
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन

• आत्म: self
• Type: Noun (used as prior member)
• Root: आत्मन्
• Form: प्रातिपदिकम्; समासे पूर्वपदम्

• धारणः: maintenance/sustenance
• Type: Noun
• Root: धारण
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; √धृ + ल्युट्/घञ् भाव/क्रियानाम; ‘support/maintenance’

Entities Mentioned

• janapada (countryside)
• dhānya
• paśu
• hiraṇya
• kupya

More Details

FAQs

What is the core resilience principle stated here?

In crisis, the janapada survives primarily through domestic resources—food, livestock, bullion, and tradable goods—rather than external inflows.