Sutra 8

Devanagari script

मन्त्रो मन्त्रफलावाप्तिः कर्मानुष्ठानमायव्ययकर्म दण्डप्रणयनममित्राटवीप्रतिषेधो राज्यरक्षणं व्यसनप्रतीकारः कुमाररक्षणमभिषेकश्च कुमाराणामायत्तममात्येषु ॥ कZ_०८.१.०८ ॥

Transliteration

mantro mantraphalāvāptiḥ karmānuṣṭhānam āyavyayakarma daṇḍapraṇayanam amitrāṭavīpratiṣedho rājyarakṣaṇaṃ vyasanapratīkāraḥ kumārarakṣaṇam abhiṣekaś ca kumārāṇām āyattam amātyeṣu

Translation

ମନ୍ତ୍ର, ମନ୍ତ୍ରଫଳାବାପ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ, ଆୟ-ବ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା, ଦଣ୍ଡ ପ୍ରଣୟନ, ଶତ୍ରୁ ଓ ଅଟବୀ/ବନ୍ୟ-ଜନଜାତି ଉପଦ୍ରବ ପ୍ରତିଷେଧ, ରାଜ୍ୟରକ୍ଷା, ବ୍ୟସନରେ ପ୍ରତିକାର, କୁମାରରକ୍ଷା ଏବଂ କୁମାରମାନଙ୍କ ଅଭିଷେକ—ଏସବୁ ପ୍ରଧାନତଃ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର।

Word by Word

• मन्त्रः: counsel; ministerial consultation
• Type: Noun
• Root: मन्त्र
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• मन्त्रफलावाप्तिः: attainment of the result of counsel
• Type: Noun
• Root: अवाप्ति
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; मन्त्र-फल-आवाप्ति = मन्त्रस्य फलस्य आवाप्तिः

• कर्मानुष्ठानम्: performance/execution of actions
• Type: Noun
• Root: अनुष्ठान
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्मणः अनुष्ठानम्

• आयव्ययकर्म: work relating to revenue and expenditure
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; आय-व्यययोः कर्म (revenue-and-expenditure operations)

• दण्डप्रणयनम्: enactment/enforcement of punishment
• Type: Noun
• Root: प्रणयन
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; दण्डस्य प्रणयनम्

• अमित्राटवीप्रतिषेधः: checking/suppressing the enemy’s forest (hostile forest-tract)
• Type: Noun
• Root: प्रतिषेध
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; अमित्राणाम् आटवी (अमित्राटवी) तस्याः प्रतिषेधः

• राज्यरक्षणम्: protection of the kingdom/state
• Type: Noun
• Root: रक्षण
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; राज्यस्य रक्षणम्

• व्यसनप्रतीकारः: remedy against calamities/misfortunes
• Type: Noun
• Root: प्रतीकार
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; व्यसनस्य प्रतीकारः

• कुमाररक्षणम्: protection of the prince
• Type: Noun
• Root: रक्षण
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कुमारस्य रक्षणम्

• अभिषेकः: consecration; coronation
• Type: Noun
• Root: अभिषेक
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• कुमाराणाम्: of the princes
• Type: Noun
• Root: कुमार
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन

• आयत्तम्: dependent on; entrusted to
• Type: Adjective
• Root: आयत्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (अत्र) विधेय-विशेषण: ‘dependent/entrusted’

• अमात्येषु: among the ministers/officials
• Type: Noun
• Root: अमात्य
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन

Entities Mentioned

• amātyas (ministers)
• amitra (enemy)
• āṭavī (forest/tribal polities)
• kumāra (princes)

More Details

FAQs

What modern governance idea is implied by this list?

State capacity: strategy, budgeting, enforcement, security, crisis response, and succession management are institutional functions delivered through a professional administrative core.

Why are princes and consecration included among minister-dependent tasks?

Succession is a security problem: ministers manage protection, legitimacy-ritual logistics, and elite coordination to prevent coups or fragmentation.