Sutra 28
Devanagari script
पणितस्तस्यापकारसमर्थो विक्रमेत अन्यथा संदध्यात् ॥ कZ_०७.७.२८ ॥
Transliteration
paṇitastasyāpakārasamartho vikrameta anyathā saṃdadhyāt
Translation
ବାଟାପାଟି ପରେ ଯଦି ସେ ତାକୁ ପ୍ରଭାବୀ ଭାବେ କ୍ଷତି କରିପାରେ, ତେବେ ଦୃଢ଼ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ; ନହେଲେ ସନ୍ଧି କରିବ।
Word by Word
पणितःhaving made a stake / after staking (a wager)
पणितः:
TypeAdjective (participial)
Rootपण् (व्यवहारे/क्रीडायाम्) → पणित (ppp)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; क्त-प्रत्ययान्तः (भूतकृदन्तः), विशेषणम्
तस्यof him / of that (person)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुं/नपुंसकलिङ्गः; सम्बन्धे
अपकार-समर्थःcapable of inflicting harm
अपकार-समर्थः:
TypeAdjective
Rootअप√कृ (अपकार) + समर्थ (सम्+अर्थ)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (कर्ता-विशेषणम्)
विक्रमेतshould advance / should take action
विक्रमेत:
TypeVerb
Rootवि√क्रम्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; लोट्-अर्थे ‘should proceed/act’
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/विपर्ययार्थे
संदध्यात्should make an arrangement / should come to terms
संदध्यात्:
TypeVerb
Rootसम्√धा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘should make/arrange/enter into’
Entities Mentioned
V
vijigīṣu (implied)C
counterparty ruler (implied)FAQs
It functions as a doctrinal checkpoint: after inducements, action is justified only when capacity makes harm feasible; otherwise, formal settlement is rational.