Sutra 7
Devanagari script
सर्वसंदोहेन वा मामनादृत्य प्रयातुकामः कथं न यायादिति परवृद्धिप्रतिघातार्थं प्रतापार्थं च विगृह्यासीत ॥ कZ_०७.४.०७ए ॥
Transliteration
sarvasaṃdohena vā mām anādṛtya prayātukāmaḥ kathaṃ na yāyāt iti paravṛddhi-pratighātārthaṃ pratāpārthaṃ ca vigṛhya āsīta.
Translation
କିମ୍ବା ଯଦି କୌଣସି ଶକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାସଂଗ୍ରହ ସହିତ ମୋତେ ଅନାଦର କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଚାହେ—ତାକୁ କିପରି ଯିବାରୁ ରୋକିବ? ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀର ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ଓ ନିଜ ପ୍ରତାପ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଗ୍ରହ ଗ୍ରହଣ କରି ସଜାଗ ରହିବା ଉଚିତ।
Word by Word
सर्वसंदोहेनwith the entire force/resources; with full concentration of means
सर्वसंदोहेन:
TypeNoun
Rootसर्व + संदोह
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (संदोह-शब्दः); ‘सर्वसंदोह’ इति समासः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
माम्me
माम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formद्वितीया-एकवचनम्
अनादृत्यdisregarding; without showing respect/heed
अनादृत्य:
TypeGerund
Rootआ + √दृ (आदर)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (नञ्-पूर्वकः): ‘अनादृत्य’ = आदरं न कृत्वा
प्रयातुकामःdesirous of departing; intending to go away
प्रयातुकामः:
TypeNoun (adjectival)
Rootप्र + √या + काम
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘प्रयातुं कामः’ इति अर्थः
कथम्how
कथम्:
TypeInterrogative adverb
Rootकथम्
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम्
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
यायात्would go / should go
यायात्:
TypeVerb
Root√या
Formविधिलिङ्/सम्भावना (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इतिthus; saying/thinking
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (इत्यादि-प्रयोगः)
परवृद्धिप्रतिघातार्थम्for the purpose of checking the enemy’s increase/advancement
परवृद्धिप्रतिघातार्थम्:
TypeNoun
Rootपर + वृद्धि + प्रतिघात + अर्थ
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘परस्य वृद्धेः प्रतिघातः’ तस्य अर्थम्
प्रतापार्थम्for the purpose of (displaying/establishing) power and prestige
प्रतापार्थम्:
TypeNoun
Rootप्रताप + अर्थ
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘प्रतापस्य अर्थम्’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
विगृह्यhaving entered into hostility; having made war
विगृह्य:
TypeGerund
Rootवि + √ग्रह्
Formक्त्वान्त-अव्ययम्: ‘विगृह्य’ = विग्रहं कृत्वा/विरोधं कृत्वा
आसीतlet him remain / let him stay (in that posture)
आसीत:
TypeVerb
Root√आस्
Formलोट् (आज्ञार्थः), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; ‘आस्’ धातोः आदेशः ‘आसीत’
Entities Mentioned
R
rival powerM
mobilized force (saṃdoha)FAQs
To block a rival’s strategic maneuver and prevent his power from compounding; the hostile posture also signals strength (pratāpa), discouraging opportunism by others.