Sutra 3
Devanagari script
तत्रापि स्थलमौदकं वेति महतः स्थलादल्पमौदकं श्रेयः सातत्यादवस्थितत्वाच्च फलानाम् ॥ कZ_०७.११.०३ ॥
Transliteration
tatrāpi sthalamaudakaṃ veti mahataḥ sthalādalpamaudakaṃ śreyaḥ sātatyādavasthitatvācca phalānām
Translation
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଶୁଷ୍କ ଭୂମି ଓ ସିଚିତ ଭୂମି ମଧ୍ୟରେ: ବଡ଼ ଶୁଷ୍କ ଭୂମିଠାରୁ ଛୋଟ ସିଚିତ ଭୂମି ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କାରଣ ଫଳନ ନିରନ୍ତର ଏବଂ ଅଧିକ ସ୍ଥିର ଥାଏ।
Word by Word
तत्रthere; in that context
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formअव्यय (देशवाचक)
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formअव्यय (समुच्चय/अपि-कार)
स्थलम्land; dry ground
स्थलम्:
TypeNoun
Rootस्थल
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन
औदकम्watery (region/route); connected with water
औदकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootऔदक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; 'उदक' से तद्धित (औदक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
इतिthus; as (it is said)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/इत्यर्थ)
महतःof a great/large
महतः:
TypeAdjective
Rootमहत्
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी एकवचन (विशेषण)
स्थलात्from (a) land (region); than land
स्थलात्:
TypeNoun
Rootस्थल
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (अपादान)
अल्पम्small; lesser
अल्पम्:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (विशेषण)
औदकम्watery (region/route) (small)
औदकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootऔदक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन
श्रेयःis preferable; better
श्रेयः:
TypeNoun (comparative/abstract)
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; 'better/superior'
सातत्यात्because of continuity; due to regularity
सातत्यात्:
TypeNoun
Rootसातत्य
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (हेतु/कारण)
अवस्थितत्वात्because of stability/being well-established
अवस्थितत्वात्:
TypeNoun (abstract)
Rootअवस्थितत्व
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (हेतु); 'अवस्थित' (ppp of √स्था with अव) + त्व (भाव)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय (समुच्चय)
फलानाम्of the fruits/results (returns)
फलानाम्:
TypeNoun
Rootफल
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन
Entities Mentioned
S
sthala (dry land)A
audaka (irrigated land)P
phala (yield)FAQs
Prioritize predictable, stable revenue streams over larger but volatile output; reliability reduces administrative and military risk.