Sutra 7
Devanagari script
तुल्ये बलीयस्त्वे यः स्थितशत्रुमुत्पाट्य भूमिमवाप्नोति सोऽतिसंधत्ते ॥ कZ_०७.१०.०७ ॥
Transliteration
tulye balīyastve yaḥ sthitaśatrumutpāṭya bhūmimavāpnoti so'tisaṃdhatte
Translation
ବଳ ସମାନ ଥିଲେ ଯେ ଲୋକ ସ୍ଥିତ ଶତ୍ରୁକୁ ଉତ୍ପାଟନ କରି ତାହାର ଭୂମି ନେଇଥାଏ, ସେ ‘ଅତିସନ୍ଧି’ (ଅତିରିକ୍ତ ଆଗ୍ରସରତା/ଅତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା) କରେ।
Word by Word
तुल्येwhen (two) are equal
तुल्ये:
TypeAdjective (used substantively)
Rootतुल्य
Formसप्तमी-द्विवचनम् (locative dual); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगः सन्दर्भानुसारम्; ‘तुल्ये (द्वयोः)’ = ‘in the case of two equals’
बलीयस्त्वेin (a situation of) superiority (of power)
बलीयस्त्वे:
TypeNoun (abstract)
Rootबलीयस् + त्व
Formसप्तमी-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘बलीयस्त्व’ = ‘superiority in strength/power’
यःhe who / whichever (king)
यः:
TypePronoun (relative)
Rootयद्
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; कर्तरि सम्बन्धः
स्थितशत्रुम्the entrenched (stationary) enemy
स्थितशत्रुम्:
TypeNoun (compound)
Rootस्थित + शत्रु
Formद्वितीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; ‘स्थितः शत्रुः’ = ‘a stationary/settled enemy’ (object of उत्पाट्य)
उत्पाट्यhaving uprooted / driven out
उत्पाट्य:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootउत् + √पट्/√पाट् (उत्पाटयति)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund); पूर्वक्रिया; ‘having uprooted/expelled’
भूमिम्territory / land
भूमिम्:
TypeNoun
Rootभूमि
Formद्वितीया-एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गम्; कर्म
अवाप्नोतिobtains / acquires
अवाप्नोति:
TypeVerb
Rootअव + √आप् (आप्नोति)
Formलट्-लकारः; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्; ‘attains/obtains’
सःhe (that one)
सः:
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद्
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; पूर्वोक्त-यः इत्यस्य अन्वयः
अतिसंधत्तेoverreaches / makes an excessive compact (acts with over-ambitious policy)
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअति + सम् + √धा (संधत्ते)
Formलट्-लकारः; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; आत्मनेपदम्; ‘makes an over-compact/overreaches in alliance/arrangement’
Entities Mentioned
S
sthitaśatru (entrenched enemy)FAQs
In a parity contest, total dispossession of an entrenched enemy tends to create overextension—higher occupation/defense burdens and intensified counter-coalitions.
Prefer limited aims, negotiated settlements, buffer arrangements, or incremental gains rather than full annexation.