Sutra 32
Devanagari script
भिन्नमवाप्स्यामि दण्डानुग्रहेण वा शत्रुमुपगृह्य मण्डललिप्सायां विद्वेषं ग्राहयिष्यामि विद्विष्टं तेनैव घातयिष्यामि इति संधिना वृद्धिमातिष्ठेत् ॥ कZ_०७.१.३२ए ॥
Transliteration
bhinnam avāpsyāmi daṇḍānugraheṇa vā śatrum upagṛhya maṇḍalalipsāyāṃ vidveṣaṃ grāhayiṣyāmi vidviṣṭaṃ tenaiva ghātayiṣyāmi iti saṃdhinā vṛddhim ātiṣṭhet
Translation
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି—‘ମୁଁ (ପ୍ରତିପକ୍ଷୀ) ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଭିନ୍ନ କରି ପାଇବି; କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖି, ମଣ୍ଡଳ ଲାଭର ଆକାଂକ୍ଷାରେ (ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ଦ୍ୱେଷ ଧରାଇବି; ଏବଂ ଯାହାକୁ ଦ୍ୱେଷିତ କରାଯିବ, ତାକୁ ସେହି ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରାଇବି’—ଇତି, ସନ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ।
Word by Word
भिन्नम्(him/the enemy) separated, split off
भिन्नम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootभिद्
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; (भिन्न- = separated/broken)
अवाप्स्यामिI shall obtain / secure
अवाप्स्यामि:
TypeVerb
Rootआप् (अव-आप्)
Formलृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दण्ड-अनुग्रहेणby the favour/support of coercive power (punishment/force)
दण्ड-अनुग्रहेण:
TypeNoun (instrumental phrase)
Rootदण्ड + अनुग्रह
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया; ‘दण्डस्य अनुग्रहः’ = favour/support by means of punishment/force
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
शत्रुम्the enemy
शत्रुम्:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
उपगृह्यhaving seized/secured (him)
उपगृह्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootग्रह् (उप-ग्रह्)
Formक्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्), अव्यय; ‘having seized/secured/attached’
मण्डल-लिप्सायाम्in (his) desire for the mandala / circle of states
मण्डल-लिप्सायाम्:
TypeNoun (locative)
Rootमण्डल + लिप्सा
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; ‘मण्डलस्य लिप्सा’ = desire for the circle of states
विद्वेषम्hostility, enmity
विद्वेषम्:
TypeNoun
Rootविद्वेष
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
ग्राहयिष्यामिI shall cause (him) to take up / I shall instigate
ग्राहयिष्यामि:
TypeCausative Verb
Rootग्रह् (णिच्)
Formणिजन्त (causative), लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विद्विष्टम्(him) made hostile / hostile
विद्विष्टम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootद्विष्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘one who has become hostile’
तेनby him / through that (person)
तेन:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं/नपुंसक, एकवचन, तृतीया
एवindeed, just, by that very (one)
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक अव्यय
घातयिष्यामिI shall have (him) killed / I shall cause (him) to be slain
घातयिष्यामि:
TypeCausative Verb
Rootहन् (णिच्)
Formणिजन्त, लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus (thinking/saying)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formवाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक अव्यय
संधिनाby alliance/treaty (peace-compact)
संधिना:
TypeNoun
Rootसंधि
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया
वृद्धिम्growth, increase, advantage
वृद्धिम्:
TypeNoun
Rootवृद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
आतिष्ठेत्he should undertake / he should resort to
आतिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootस्था (आ-स्था)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘he should undertake/adhere to’
Entities Mentioned
E
enemyM
maṇḍalaFAQs
Bheda (splitting coalitions) combined with daṇḍa (coercion) and anugraha (inducement), using treaty to manage rivals into mutual destruction.