Sutra 46
Devanagari script
सारबलमग्रतः कृत्वा कोटीष्वनुसारं कुर्यात्जघने तृतियियसारं मध्ये फल्गुबलम् ॥ कZ_१०.५.४६ ॥
Transliteration
sārabalam agrataḥ kṛtvā koṭīṣv anusāraṃ kuryāt jaghane tṛtīyiyasāraṃ madhye phalgubalam
Translation
ସାର ବଳକୁ ଆଗରେ ରଖି, କୋଟି/ପକ୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଅନୁସାର (ସହାୟକ) ଦଳ ସଜାଇବ; ପଛେ ତୃତୀୟ-ଶ୍ରେଣୀ ସାର ରଖିବ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଫଲ୍ଗୁ (ହାଲୁକା) ବଳ ରଖିବ।
Word by Word
सारबलम्the core/decisive force
सारबलम्:
TypeNoun
Rootसार + बल
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कृत्वा इत्यस्य कर्म)
अग्रतःin front; at the fore
अग्रतः:
TypeAdverb
Rootअग्र
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण
कृत्वाhaving placed/put
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund); ‘having placed/made’
कोटीषुon the flanks / in the wings (in the divisions called ‘koṭi’)
कोटीषु:
TypeNoun
Rootकोटि
Formस्त्रीलिङ्ग, बहुवचन, सप्तमी
अनुसारम्according to; in conformity with
अनुसारम्:
TypeAdverb
Rootअनुसार
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (क्रियाविशेषण); ‘in accordance with/according to’
कुर्यात्he should arrange/do
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जघनेin the rear
जघने:
TypeNoun
Rootजघन
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी
तृतीयीयसारम्the ‘third’ core contingent (core assigned to the third position/line)
तृतीयीयसारम्:
TypeNoun
Rootतृतीयीय + सार
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कुर्यात् इत्यस्य कर्म; ‘place/arrange’)
मध्येin the middle
मध्ये:
TypeNoun
Rootमध्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी
फल्गुबलम्the weaker/light force
फल्गुबलम्:
TypeNoun
Rootफल्गु + बल
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कुर्यात् इत्यस्य कर्म)
Entities Mentioned
S
sāra troopsA
anusāra (support echelon)P
phalgu troopsFAQs
10.5.45 stresses phalgu at the extremities for maneuver; 10.5.46 presents an alternative scheme placing phalgu in the middle while supports occupy the wings—both are conditional templates within the same doctrine of graded deployment.