Sutra 28
Devanagari script
व्यालभये मदनरसयुक्तानि पशुशवानि प्रसृजेत्मदनकोद्रवपूर्णान्यौदर्याणि वा ॥ कZ_०४.३.२८ ॥
Transliteration
vyālabhaye madanarasayuktāni paśuśavāni prasṛjet madanakodravapūrṇāni audaryāṇi vā
Translation
ବନ୍ୟ ପଶୁର ଭୟ ଥିଲେ ସେ ମଦନରସ ଯୁକ୍ତ ପଶୁଶବ ପ୍ରସାର କରିବ, କିମ୍ବା (ବିକଳ୍ପରେ) ମଦନ ଓ କୋଦ୍ରବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆମିଷ/ଆନ୍ତ୍ର ରଖିବ।
Word by Word
व्यालभयेin/under fear of wild beasts (predators/serpents)
व्यालभये:
TypeNoun
Rootव्याल + भय
Formसप्तमी एकवचनम् (भय-शब्दः, नपुंसकलिङ्ग); ‘व्यालस्य भयम्’ इति
मदनरसयुक्तानिmixed/impregnated with intoxicating juice
मदनरसयुक्तानि:
TypeAdjective (Participle)
Rootयुक्त (युज्) + मदनरस
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; ‘मदनरसेन युक्तानि’ (कर्मधारय-आश्रित तृतीया-तत्पुरुष)
पशुशवानिanimal carcasses
पशुशवानि:
TypeNoun
Rootपशु + शव
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; ‘पशूनां शवानी’/‘पशु-शवानी’ = पशु-शवाः (dead bodies of animals)
प्रसृजेत्he should release/let out
प्रसृजेत्:
TypeVerb
Rootसृज्
Formविधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः सृज् (प्र + सृज्)
मदनकोद्रवपूर्णानिfilled with intoxicating kodrava-grain
मदनकोद्रवपूर्णानि:
TypeAdjective (Past Participle)
Rootपूर्ण (पॄ) + मदन + कोद्रव
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; ‘मदनकोद्रवेण पूर्णानि’
औदर्याणिentrails/belly portions
औदर्याणि:
TypeNoun
Rootउदर
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; ‘औदर्य’ = उदरसम्बन्धि (belly/entrails)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्ययम्; विकल्पार्थे
Entities Mentioned
V
vyāla (wild beasts/predators)M
madana (poison/plant agent)K
kodrava (grain)FAQs
Operational standardization: specifying materials makes enforcement reproducible, auditable, and less dependent on individual improvisation.