Sutra 22
Devanagari script
तेषां ग्रहणहिंसायां द्वादशपणो दण्डः शुनामनिग्रहे चान्यत्रारण्यचरेभ्यः ॥ कZ_०४.३.२२ ॥
Transliteration
teṣāṃ grahaṇahiṃsāyāṃ dvādaśapaṇo daṇḍaḥ śunāmanigrahe cānyatrāraṇyacarebhyaḥ
Translation
ସେମାନଙ୍କୁ (ବିଲେଇ ଓ ନେଉଳ) ଧରିବା କିମ୍ବା ହିଂସା କରିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶ ପଣ ଦଣ୍ଡ; ଏବଂ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ—କିନ୍ତୁ ଅରଣ୍ୟଚର କୁକୁର ବ୍ୟତୀତ।
Word by Word
तेषाम्of them (of those)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.), पुं./नपुं. (contextual)
ग्रहण-हिंसायाम्in (the case of) their seizure/impounding and injury
ग्रहण-हिंसायाम्:
TypeNoun
Rootग्रहण (√ग्रह्) + हिंसा (√हिंस्)
Formसप्तमी-एकवचनम् (Loc. sg.), स्त्रीलिङ्गम्; ‘ग्रहणस्य हिंसा’ = seizure/impounding and injury (as a combined head)
द्वादश-पणःa fine of twelve paṇas
द्वादश-पणः:
TypeNoun (numeral compound)
Rootद्वादश + पण
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), पुंलिङ्गम्; ‘द्वादश पणाः’ (value) used as a single fine-amount expression
दण्डःthe penalty (fine)
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), पुंलिङ्गम्
शुनाम्of dogs
शुनाम्:
TypeNoun
Rootश्वन्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.), पुंलिङ्गम्
अनिग्रहेin (the case of) non-restraint (not controlling)
अनिग्रहे:
TypeNoun
Rootअनिग्रह (a- + निग्रह)
Formसप्तमी-एकवचनम् (Loc. sg.), पुंलिङ्गम्; ‘निग्रह’ = restraint/control; ‘अनिग्रह’ = non-restraint
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अन्यत्रexcept (elsewhere than)
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
Formअपवाद/व्यतिरेकार्थक-अव्ययम्
आरण्य-चरेभ्यःfrom (i.e., except) those that roam in the forest
आरण्य-चरेभ्यः:
TypeNoun (agentive)
Rootआरण्य (अरण्य) + चर (√चर्)
Formपञ्चमी-बहुवचनम् (Abl. pl.) (also could function as तृतीया/चतुर्थी in form -भ्यः, but ‘अन्यत्र … -भ्यः’ favors Abl.), पुंलिङ्गम्; ‘आरण्यचर’ = forest-roamer
Entities Mentioned
C
catsM
mongoosesD
dogsS
state treasury (fines)FAQs
They are state-valuable pest-control assets; protecting them safeguards grain stores and agriculture.
Rules are context-sensitive; enforcement differentiates between controlled settlements and wilderness conditions.