Sutra 13

Devanagari script

शूद्रस्य ब्राह्मणवादिनो देवद्रव्यमवस्तृणतो राजद्विष्टमादिशतो द्विनेत्रभेदिनश्च योगाञ्जनेनान्धत्वमष्टशतो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१०.१३ ॥

Transliteration

śūdrasya brāhmaṇavādino devadravyamavastṛṇato rājadviṣṭamādiśato dvinetrabhedinaśca yogāñjanenāndhatvamaṣṭaśato vā daṇḍaḥ

Translation

ଯେ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଦାବି କରେ, ଦେବ/ମନ୍ଦିର ଦ୍ରବ୍ୟ ଅପହରଣ କରେ, ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦ୍ୱେଷ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, କିମ୍ବା କାହାରୋ ଦୁଇ ଆଖି ଭେଦିଦିଏ—ତାହାର ଦଣ୍ଡ ଔଷଧିୟ ଅଞ୍ଜନରେ ଅନ୍ଧତ୍ୱ, ଅଥବା 800 ପଣ ଦଣ୍ଡ।

Word by Word

• शूद्रस्य: of a Śūdra
• Type: Noun
• Root: शूद्र
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः (सम्बन्ध/अधिकार-निर्देशः)

• ब्राह्मणवादिनः: of (a Śūdra) who speaks/poses as a Brahmin
• Type: Noun (agent noun)
• Root: ब्राह्मणवादिन्
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; शूद्रस्य इति षष्ठीसम्बन्धेन विशेषणम्

• देवद्रव्यम्: property belonging to a deity (temple property)
• Type: Noun
• Root: देवद्रव्य
• Form: द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; अवस्तृणतः इति क्रियाविशेष्य-कर्म

• अवस्तृणतः: of (one) misappropriating/embezzling
• Type: Verb (present participle)
• Root: अव-स्तॄ
• Form: वर्तमानकृदन्तः (शतृ), परस्मैपदम्; षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘शूद्रस्य …’ इत्यस्य विशेषणम्

• राजद्विष्टम्: (someone) hated by the king / an enemy of the king
• Type: Noun/Adjective (used as object)
• Root: राजद्विष्ट
• Form: द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः (प्रयोगे वस्तुनिर्देशः); आदिशतो इति कर्म

• आदिशतः: of (one) indicating/denouncing
• Type: Verb (present participle)
• Root: आ-√दिश्
• Form: वर्तमानकृदन्तः (शतृ), परस्मैपदम्; षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘शूद्रस्य …’ इत्यस्य विशेषणम्

• द्विनेत्रभेदिनः: of (one) who splits/damages both eyes
• Type: Noun (agent noun)
• Root: द्विनेत्रभेदिन्
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘शूद्रस्य …’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• योगाञ्जनेन: by means of yogāñjana (a special collyrium)
• Type: Noun
• Root: योगाञ्जन
• Form: तृतीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; करणम् (instrument)

• अन्धत्वम्: blindness
• Type: Noun
• Root: अन्धत्व
• Form: द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; दण्डरूप-फलम्

• अष्टशतः: eight hundred
• Type: Numeral (used adjectivally)
• Root: अष्टशत
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; दण्डः इत्यस्य विशेषणम्

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• दण्डः: punishment; fine
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विधान-वाक्यस्य मुख्यपदम्

Entities Mentioned

• Śūdra
• Brāhmaṇa
• deity/temple property (devadravya)
• king (rājan)

More Details

FAQs

Why are sacrilege and incitement against the king grouped with violent maiming offenses?

All are treated as high-threat acts: sacrilege undermines public legitimacy and revenue streams; incitement attacks political stability; severe bodily harm disrupts order—hence comparable deterrent penalties.