Sutra 31

Devanagari script

अनिष्पन्ने शारीरं हैरण्यं वा दण्डं लभेत न चानुग्राह्यः ॥ कZ_०२.८.३१ ॥

Transliteration

aniṣpanne śārīraṃ hairaṇyaṃ vā daṇḍaṃ labheta na ca anugrāhyaḥ

Translation

ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିତ ହୁଏନି (ଅର୍ଥାତ୍ ଫଳ ମିଳେନି), ତେବେ ଶାରୀରିକ କିମ୍ବା ଧନଦଣ୍ଡ ହେବ; ଏବଂ କୌଣସି ଛାଡ଼/ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।

Word by Word

• अनिष्पन्ने: when (the case/matter) is not established / not proved
• Type: Adjective/Participle
• Root: निष्√पद् (निष्पद्यते)
• Form: सप्तमी-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (अर्थे: कार्ये/प्रकरणे) ; नञ्-पूर्वकः भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः) ‘निष्पन्न’ = accomplished; ‘अनिष्पन्न’ = not accomplished; अधिकरणे सप्तमी

• शारीरम्: corporal (bodily)
• Type: Noun (used adjectivally)
• Root: शरीर
• Form: द्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; विशेषणवत् दण्डम् विशेषयति

• हैरण्यम्: monetary (a fine)
• Type: Adjective/Noun
• Root: हिरण्य
• Form: द्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘हिरण्य’ (gold/money) तद्धित-रूप ‘हैरण्य’ = monetary; दण्डम् विशेषयति

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• दण्डम्: punishment; penalty
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: द्वितीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; कर्म (लभेत इत्यस्य)

• लभेत: should receive / should be awarded
• Type: Verb
• Root: √लभ्
• Form: विधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; ‘he should receive/obtain (be awarded)’

• न: not
• Type: Particle
• Root: न
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• अनुग्राह्यः: (he) is not to be favoured / not to be granted leniency
• Type: Adjective (Gerundive)
• Root: अनु√ग्रह्
• Form: तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्तः (gerundive: ‘to be favoured’); प्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; कर्तरि/कर्मणि प्रयोगे ‘he is not to be shown favour’

Entities Mentioned

• accuser/informer (implied)
• state judiciary

More Details

FAQs

Is this aimed at honest failure or malicious denunciation?

Administratively it functions as a strong deterrent against reckless or fabricated accusations; it pushes informers to report only verifiable cases.