Sutra 15

Devanagari script

वर्मतोमरशरावापयन्त्रादिकः सांग्रामिकालंकारः ॥ कZ_०२.३२.१५ ॥

Transliteration

varmatomaraśarāvāpayantrādikaḥ sāṃgrāmikālaṃkāraḥ

Translation

ସାଙ୍ଗ୍ରାମିକ (ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ) ଅଲଂକାର/ସଜ୍ଜାରେ ବର୍ମ (କବଚ), ତୋମର (ଭାଲା), ଶର-ଆବାପ (ବାଣ/କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସାମଗ୍ରୀ), ଯନ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

Word by Word

• वर्म: armour, protective covering
• Type: Noun
• Root: वर्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग/सूचीपद)

• तोमर: javelin, spear
• Type: Noun
• Root: तोमर
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग/सूचीपद)

• शर: arrow
• Type: Noun
• Root: शर
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग/सूचीपद)

• आवाप: casting/throwing (device or act, in military context)
• Type: Noun
• Root: आ√वप्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग; √वप् ‘to sow/cast’ से)

• यन्त्र: mechanism, device; war-engine
• Type: Noun
• Root: यन्त्र
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग/सूचीपद)

• आदिक: and others, and the like
• Type: Noun (suffixal)
• Root: आदि
• Form: ‘आदि’ + ‘क’ प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासे ‘-आदि’ अर्थे ‘and the like’

• सांग्रामिक: martial, pertaining to battle
• Type: Adjective
• Root: संग्राम
• Form: ‘संग्राम’ + ‘इक’ तद्धित; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अलंकारः’ इति विशेषणम्

• अलंकारः: military accoutrement/ornamentation (equipment set)
• Type: Noun
• Root: अलंकार
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Entities Mentioned

• elephants
• weapons (tomara, śara)
• yantra (devices)

More Details

FAQs

What is the administrative value of separating ornaments from war-fittings?

It distinguishes ceremonial inventory from combat stores, enabling different controls, budgets, and readiness inspections.