Sutra 34
Devanagari script
एतेन नस्यदम्ययुगपिङ्गनवर्तनकाला व्याख्याताः ॥ कZ_०२.२९.३४ ॥
Transliteration
etena nasyadamyayugapiṅganavartanakālā vyākhyātāḥ
Translation
ଏହି ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ନସ୍ୟ (ନାସିକା ଔଷଧ), ଦମ୍ୟ (ବଶ କରିବା), ଯୁଗ (ଜୁଆ ଲଗାଇବା), ପୀଙ୍ଗନ ଓ ନବର୍ତ୍ତନ (ହାଙ୍କିବା/ମୋଡ଼ିବା)ର ସମୟମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଲା।
Word by Word
एतेनby this; with this (method/means)
एतेन:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; तृतीया-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (करण/हेतु-अर्थे)
नस्यof nasal medication; of nasal treatment
नस्य:
TypeNoun
Rootनस्य
Formप्रातिपदिक; षष्ठी-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
दम्यof the (animal) to be tamed / of the trainee animal
दम्य:
TypeNoun/Adjective (used as noun)
Rootदम्य
Formप्रातिपदिक; षष्ठी-एकवचन; पुंलिङ्ग (सम्बन्धे)
युगपिङ्गनवर्तनकालाthe times (periods) for yoking, pīṅgana, and turning/rolling
युगपिङ्गनवर्तनकाला:
TypeNoun
Rootकाल
Formसमास: युग + पिङ्गन + वर्तन + काल; प्रातिपदिक; प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग
व्याख्याताःhave been explained; are explained
व्याख्याताः:
TypeVerb (past passive participle)
Rootवि-आ-ख्या
Formकृदन्त (क्त); प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग; कर्मणि-प्रयोगार्थः; ‘explained/defined’
Entities Mentioned
S
state herds/working animals (implicit)FAQs
Rule extension by analogy: once a timing norm is fixed for one operation (milking), similar time-discipline is applied across other animal-care operations.