Sutra 43
Devanagari script
पृषतकाचकर्मणः त्रयो हि भागाः परिभाण्डं द्वौ वास्तुकं चत्वारो वा वास्तुकं त्रयः परिभाण्डम् ॥ कZ_०२.१३.४३ ॥
Transliteration
pṛṣata-kāca-karmaṇaḥ trayo hi bhāgāḥ paribhāṇḍaṃ dvau vāstukaṃ catvāro vā vāstukaṃ trayaḥ paribhāṇḍam
Translation
ଛିଟା/ପ୍ୟାଚ୍ୱର୍କ କାଚକାମରେ—(ଏକ ମାନ) ‘ପରିଭାଣ୍ଡ’ର ତିନି ଭାଗ ଓ ‘ବାସ୍ତୁକ’ର ଦୁଇ ଭାଗ; କିମ୍ବା ‘ବାସ୍ତୁକ’ର ଚାରି ଭାଗ ଓ ‘ପରିଭାଣ୍ଡ’ର ତିନି ଭାଗ।
Word by Word
पृषतकाचकर्मणःof the work relating to pṛṣata and glass (glass-work / pṛṣata-work)
पृषतकाचकर्मणः:
TypeNoun
Rootकर्मन् (कृ)
Formषष्ठी एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; ‘पृषत-काच-कर्मन्’ = पृषतस्य काचस्य च कर्म (निर्माण-कार्य)
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral
Rootत्रि
Formप्रथमा बहुवचन; पुल्लिङ्ग
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (अव्यय)
भागाःshares / parts
भागाः:
TypeNoun
Rootभाग
Formप्रथमा बहुवचन; पुल्लिङ्ग
परिभाण्डम्auxiliary equipment/implements (paribhāṇḍa)
परिभाण्डम्:
TypeNoun
Rootपरिभाण्ड
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
द्वौtwo
द्वौ:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formप्रथमा बहुवचन (द्विवचनार्थ); पुल्लिङ्ग
वास्तुकम्building/architectural material (vāstuka)
वास्तुकम्:
TypeNoun
Rootवास्तुक
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
चत्वारःfour
चत्वारः:
TypeNumeral
Rootचतुर्
Formप्रथमा बहुवचन; पुल्लिङ्ग
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
वास्तुकम्building/architectural material (vāstuka)
वास्तुकम्:
TypeNoun
Rootवास्तुक
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral
Rootत्रि
Formप्रथमा बहुवचन; पुल्लिङ्ग
परिभाण्डम्auxiliary equipment/implements (paribhāṇḍa)
परिभाण्डम्:
TypeNoun
Rootपरिभाण्ड
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
Entities Mentioned
P
paribhāṇḍa (product class)V
vāstuka (product class)FAQs
The state specifies acceptable standards/ranges by product class, allowing controlled flexibility while keeping audits possible.