Sutra 58
Devanagari script
यात्रान्ते तु कर्शनीयमुच्छेदनीयं वा कर्शयित्वोच्छिद्य वार्थः श्रेयानुपसम्प्राप्तुं नानर्थः संशयो वा पराबाधभयात् ॥ कZ_०९.७.५८ ॥
Transliteration
yātrānte tu karśanīyam ucchedanīyaṃ vā karśayitvā ucchedya vā arthaḥ śreyān upasamprāptuṃ, na anarthaḥ saṃśayo vā parābādha-bhayāt.
Translation
ଯାତ୍ରାର ଶେଷରେ, ଯାହାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଉଚିତ ତାହାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରି କିମ୍ବା ଯାହାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଉଚିତ ତାହାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରି ଲାଭ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଶ୍ରେୟସ୍କର—ଯେପରି ଶତ୍ରୁର ପୁନଃ ଚାପର ଭୟରୁ ନ କ୍ଷତି ହୁଏ, ନ ଅନିଶ୍ଚୟତା ଜନ୍ମେ।
Word by Word
यात्रा-अन्तेat the end of the campaign/march
यात्रा-अन्ते:
TypeNoun
Rootयात्रा / अन्त
Formसप्तमी एकवचन; समासः ‘यात्रायाः अन्ते’ (अन्त-शब्दः)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपातः; विरोध/विशेषार्थे
कर्शनीयम्should be worn down/harassed (by attrition)
कर्शनीयम्:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootकृश् (कर्शयति)
Formकृदन्तः (अनीयर्); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘कर्शयितव्यम्’
उच्छेदनीयम्or should be cut off/destroyed (completely eliminated)
उच्छेदनीयम्:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootछिद् (उच्छिनत्ति)
Formकृदन्तः (अनीयर्); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘उच्छेदयितव्यम्’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
कर्शयित्वाhaving worn down/harassed
कर्शयित्वा:
TypeVerb (Absolutive)
Rootकृश् (कर्शयति)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive); पूर्वक्रिया
उच्छिद्यhaving cut off/destroyed
उच्छिद्य:
TypeVerb (Absolutive)
Rootछिद् (उच्छिनत्ति)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive) ‘उत्+छिद्’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
अर्थःthe advantage/benefit
अर्थः:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
श्रेयान्better, preferable
श्रेयान्:
TypeAdjective (comparative)
Rootश्रेयस्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘श्रेष्ठतरः/उत्तमः’
उपसम्प्राप्तुम्to obtain/secure
उपसम्प्राप्तुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootसम्+प्र+आप् (सम्प्राप्नोति) उप-सम्प्राप्नोति
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त; क्रियार्थक infinitive; ‘प्राप्तुम्’
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
अनर्थःharm/loss
अनर्थः:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
संशयःdoubt/uncertainty
संशयः:
TypeNoun
Rootसंशय
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
पराबाध-भयात्from fear of enemy counter-pressure/retaliation
पराबाध-भयात्:
TypeNoun
Rootपराबाध / भय
Formपञ्चमी एकवचन; समासः ‘पराबाधायाः भयम्’ → ‘पराबाध-भय’; अपादानार्थे
Entities Mentioned
P
parābādhaFAQs
Close the operation with a durable security outcome—either degrade or remove the threat—so the enemy cannot quickly reassert pressure, creating renewed harm or uncertainty.