Sutra 12

Devanagari script

मन्त्रपुरोहितसेनापतियुवराजानामन्यतमकोपोऽभ्यन्तरकोपः ॥ कZ_०९.३.१२ ॥

Transliteration

mantra-purohita-senāpati-yuvarājānām anyatama-kopo ’bhyantara-kopaḥ

Translation

ମନ୍ତ୍ରୀ/ପରାମର୍ଶଦାତା, ପୁରୋହିତ, ସେନାପତି କିମ୍ବା ଯୁବରାଜ—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣଙ୍କ ବିରୋଧ ହେଉଛି ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିରୋଧ।

Word by Word

• मन्त्र: ministerial counsel; state policy/advice
• Type: Noun
• Root: मन्त्र
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• पुरोहित: royal chaplain; chief priest
• Type: Noun
• Root: पुरोहित
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• सेनापति: army commander; general
• Type: Noun
• Root: सेनापति
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• युवराज: crown prince; heir-apparent
• Type: Noun
• Root: युवराज
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• आनाम्: of (them)
• Type: Suffix
• Root: (षष्ठी-बहुवचन-प्रत्यय)
• Form: षष्ठी बहुवचन; ‘मन्त्र-पुरोहित-सेनापति-युवराज’ इत्यस्य समाहार-द्वन्द्वस्य षष्ठी-बहुवचन-रूपम्

• अन्यतम: of any one (of them)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्यतम
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘—आनाम्’ इत्यस्य सम्बन्धे (any one of them)

• कोपः: anger; displeasure
• Type: Noun
• Root: कुप्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• अभ्यन्तर: internal; within the state
• Type: Adjective
• Root: अभ्यन्तर
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘कोपः’ इत्यस्य विशेषणम्

• कोपः: internal anger/disaffection
• Type: Noun
• Root: कुप्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘अभ्यन्तर-कोपः’ इति समासपदम्

Entities Mentioned

• ministers/counsellors (mantrin)
• purohita
• senāpati
• yuvarāja

More Details

FAQs

Why does Kautilya define internal hostility via top offices?

Because defection or resentment at the apex (policy, ritual legitimacy, armed force, succession) can rapidly translate into a coup or paralysis of the state.