Sutra 16
Devanagari script
जानपदमेकार्थोपगतं तुल्यसंघर्षामर्षसिद्धिलाभं च श्रेणीबलं मित्रबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१६ ॥
Transliteration
jānapadam ekārthopagataṃ tulya-saṃgharṣa-amarṣa-siddhi-lābhaṃ ca śreṇī-balaṃ mitra-balāc chreyaḥ |
Translation
ଶ୍ରେଣୀ (ଗିଲ୍ଡ) ବଳ ମିତ୍ର (ମିତ୍ରରାଜ୍ୟ) ବଳଠାରୁ ଶ୍ରେୟ; କାରଣ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ (ଜାନପଦ), ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିବିଡ଼, ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ, ଅମର୍ଷ, ସିଦ୍ଧି ଓ ଲାଭରେ ସମାନ।
Word by Word
जानपदम्the territory/country (janapada)
जानपदम्:
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (सन्दर्भतः—द्वितीया, ‘श्रेयो’ इत्यस्य तुलनाविषयः)
एकार्थोपगतम्having converged on a single purpose; unified in aim
एकार्थोपगतम्:
TypeParticiple (Adjectival)
Rootउप-गम् (गम्) + एकार्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; भूतकृदन्त (क्त) ‘उपगत’—‘प्राप्त/उपेत’; ‘जानपदम्’ इति विशेषणम्
तुल्यसंघर्षामर्षसिद्धिलाभम्with equal (shared) capacity for struggle, indignation/resentment, success, and gain
तुल्यसंघर्षामर्षसिद्धिलाभम्:
TypeNoun (compound used adjectivally)
Rootतुल्य + संघर्ष + अमर्ष + सिद्धि + लाभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘जानपदम्’ इति विशेषणरूपेण—‘तुल्य-…-लाभम्’ = यस्य … तुल्याः सन्ति तत्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
श्रेणीबलम्the strength/power of a guild (corporate body)
श्रेणीबलम्:
TypeNoun
Rootश्रेणी + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (वाक्यकर्तृ/विषयपद) अथवा द्वितीया (तुलनाविषयः); ‘श्रेण्याः बलम्’
मित्रबलात्than the strength of allies
मित्रबलात्:
TypeNoun
Rootमित्र + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी (अपादान/तुलनायाम्—‘…त् श्रेयः’)
श्रेयःis better; preferable
श्रेयः:
TypeNoun (comparative/abstract)
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘श्रेष्ठतरम्/हिततरम्’ (तुलनात्मक-भाव)
Entities Mentioned
Ś
śreṇī-bala (guild troops)M
mitra-bala (allied troops)FAQs
Shared costs and shared benefits produce cohesion; when participants experience the same risks and rewards, collective action problems are reduced.