Sutra 11
Devanagari script
अमित्रस्य वा बलकाले प्रत्युत्पन्ने शत्रुबलमवगृह्णीयात् अन्यत्र वा प्रेषयेत् अफलं वा कुर्यात् विक्षिप्तं वा वासयेत्काले वातिक्रान्ते विसृजेत् ॥ कZ_०९.२.११ ॥
Transliteration
amitrasya vā bala-kāle pratyutpanne śatru-balam avagṛhṇīyāt; anyatra vā preṣayet; aphalaṃ vā kuryāt; vikṣiptaṃ vā vāsayet; kāle vātikrānte visṛjet |
Translation
ଶତ୍ରୁର ବଳ ଉଠାଇବା ସମୟ ଆସିଲେ ଶତ୍ରୁ-ସେନାକୁ ଧରି ଅଟକାଇବ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟତ୍ର ପଠାଇବ, କିମ୍ବା ନିଷ୍ଫଳ/ଅକାର୍ଯ୍ୟକର କରିବ, କିମ୍ବା ଛିଟିଆ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖିବ; ଏବଂ ସେଇ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ଛାଡ଼ିଦେବ।
Word by Word
अमित्रस्यof the enemy
अमित्रस्य:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
बलकालेat the time of (his) military activity
बलकाले:
TypeNoun
Rootबलकाल
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्/नपुंसकलिङ्गम् (प्रयोगे सप्तमी)
प्रत्युत्पन्नेwhen it has arisen / when it has occurred
प्रत्युत्पन्ने:
TypeParticiple
Rootप्रत्युत्पन्न
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुं/नपुंसक (सप्तमी-सम्बन्धे), भूतकृदन्त (क्त)
शत्रुबलम्the enemy force
शत्रुबलम्:
TypeNoun
Rootशत्रुबल
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्
अवगृह्णीयात्should restrain / should check
अवगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootअव√ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
TypeAdverb
Rootअन्यत्र
Formदेश/विषय-अव्ययम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
प्रेषयेत्should send / should divert
प्रेषयेत्:
TypeVerb
Rootप्र√इष् (प्रेषयति)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अफलम्ineffective / fruitless
अफलम्:
TypeAdjective
Rootअफल
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (शत्रुबलम् इत्यस्य विशेषणम्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
कुर्यात्should make / should render
कुर्यात्:
TypeVerb
Root√कृ
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
विक्षिप्तम्dispersed / scattered
विक्षिप्तम्:
TypeParticiple
Rootविक्षिप्त
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (शत्रुबलम् इत्यस्य विशेषणम्), भूतकृदन्त (क्त)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
वासयेत्should make (it) stay / should keep (it) encamped
वासयेत्:
TypeVerb
Root√वस् (वासयति, caus.)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, णिच्-प्रयोग (causative)
कालेat the proper time / in time
काले:
TypeNoun
Rootकाल
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
अतिक्रान्तेwhen (the time) has passed
अतिक्रान्ते:
TypeParticiple
Rootअतिक्रान्त
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुं/नपुंसक (सप्तमी-सम्बन्धे), भूतकृदन्त (क्त)
विसृजेत्should release / should let go
विसृजेत्:
TypeVerb
Rootवि√सृज्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
Entities Mentioned
A
amitra (enemy)Ś
śatru-bala (enemy forces)FAQs
The goal is not permanent custody but preventing effective concentration at the decisive moment; once the window closes, continued detention may be costly and politically counterproductive.