Sutra 1
Devanagari script
स चेत्संधौ नावतिष्ठेत ब्रूयादेनं इमे शत्रुषड्वर्गवशगा राजानो विनष्टाः तेषामनात्मवतां नार्हसि मार्गमनुगन्तुम् ॥ कZ_१२.२.०१ ॥
Transliteration
sa cet saṃdhau nāvatiṣṭheta brūyād enaṃ ime śatruṣaḍvargavaśagā rājāno vinaṣṭāḥ teṣām anātmavatāṃ nārhasi mārgam anugantum
Translation
ସେ ଯଦି ସନ୍ଧିରେ ଦୃଢ଼ ରହେ ନାହିଁ, ତେବେ ତାକୁ କୁହ: ‘ଛଅ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ରାଜାମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆତ୍ମସଂଯମହୀନମାନଙ୍କ ପଥକୁ ତୁମେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।’
Word by Word
सःhe
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; प्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात (if)
संधौin a treaty/peace (situation)
संधौ:
TypeNoun
Rootसंधि
Formसप्तमी-एकवचन; पुंलिङ्ग
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अवतिष्ठेत्should remain/stand firm
अवतिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootअव-स्था
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
ब्रूयात्should say
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
एनम्to him / this person
एनम्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; द्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
इमेthese
इमे:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग
शत्रु-षड्वर्ग-वशगाः(kings) who are under the sway of the enemy and the six vices
शत्रु-षड्वर्ग-वशगाः:
TypeAdjective (compound)
Rootशत्रु + षड्वर्ग + वशग
Formविशेषण; प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग; राजानः इत्यस्य विशेषणम्
राजानःkings
राजानः:
TypeNoun
Rootराजन्
Formप्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग
विनष्टाःruined/destroyed
विनष्टाः:
TypeParticiple
Rootवि-नश्
Formभूतकृदन्त (क्त); प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग; राजानः इत्यस्य विशेषणम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; षष्ठी-बहुवचन
अनात्मवताम्of the undisciplined / those without self-mastery
अनात्मवताम्:
TypeAdjective
Rootअनात्मवत्
Formषष्ठी-बहुवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सामान्य-विशेषण); तेषाम् इत्यस्य विशेषणम्
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अर्हसिyou should/ought (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
Formलट्; परस्मैपद; मध्यम-पुरुष; एकवचन
मार्गम्path/course
मार्गम्:
TypeNoun
Rootमार्ग
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
अनुगन्तुम्to follow
अनुगन्तुम्:
TypeInfinitive
Rootअनु-गम्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त; क्रियार्थक-अव्यय (infinitive)
Entities Mentioned
Ṣ
ṣaḍvarga (six inner enemies)R
rājānaḥ (kings)FAQs
It frames treaty-breaking as a symptom of poor impulse control, not strategic brilliance—pushing leaders toward disciplined, reputation-preserving policy.