Adhyaya 357
Tिङ्विभक्तिसिद्धरूपम् (Established Forms of Tiṅ-Inflections)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପୁରାଣୀୟ ବିଶ୍ୱକୋଶୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବ୍ୟାକରଣ-ପ୍ରକରଣ ଭାବେ ତିଙ୍-ପ୍ରତ୍ୟୟ (କ୍ରିୟାର ପୁରୁଷ-ବଚନ ଅନ୍ତ) ଓ ତାହାର ଭାବ, କର୍ମ ଏବଂ କର୍ତ୍ତୃ-ପ୍ରୟୋଗରେ ବିନିଯୋଗ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବ ଉଣାଦି ବିଷୟରେ ପାଠ-ବିଚ୍ଛେଦର ସୂଚନା ଦେଇ ଲକାରମାନଙ୍କ ଅର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର କ୍ରମେ କୁହାଯାଏ—ଲଟ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ, ଲିଙ୍ ବିଧି/ଆଶୀର୍ବାଦ, ଲୋଟ୍ ଆଜ୍ଞା/ଆଶୀଷ, ଲଙ୍ ଦୂର ଭୂତ, ଲୁଙ୍ ଓ ଲିଟ୍ ଭୂତ (ଲିଟ୍ରେ ପରୋକ୍ଷ/ଅଦୃଷ୍ଟ ବିଶେଷ), ଏବଂ ଲୁଟ୍/ଲୃଙ୍ ଭବିଷ୍ୟତ। ପରସ୍ମୈପଦ-ଆତ୍ମନେପଦ ଭେଦ ସହ ପୁରୁଷ-ପ୍ରତ୍ୟୟ ତାଲିକା ଦେଇ ଭୂ, ଏଧ୍ ଆଦି ଧାତୁରେ ରୂପ ଦେଖାଯାଇଛି; ଅନ୍ୟ ଧାତୁଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ବିକରଣ ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଶେଷରେ ସନ୍ (ଇଚ୍ଛାର୍ଥ), ଣିଚ୍ (ପ୍ରେରଣାର୍ଥ), ଯଙ୍ (ଆବୃତ୍ତି) ଓ ଯଙ୍-ଲୁକ୍ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦାହରଣ ଓ ‘ରୂପକ’ ନମୁନା ସହ ଯୋଡ଼ି ବୁଝାଯାଇଛି।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The mapping of lakāras to time/meaning (present, past, future, injunction, benediction, conditional) along with tiṅ-ending paradigms across persons and voices, illustrated via bhū/edh and related dhātu examples plus san–ṇic–yaṅ derivations.
By safeguarding linguistic precision for mantra and śāstra, it supports correct ritual speech and disciplined study; this technical clarity is framed as Agneya Vidya—worldly mastery (bhukti) placed in service of dharma and inner purification toward mukti.